<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X22n0431"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 431 阿弥陀经略註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 431 阿弥陀经略註</title> <author>淸 续法录註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">431</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">阿弥陀经略註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00221"> <charName>CBETA CHARACTER CB00221</charName> <mapping cb:dec="983261" type="PUA">U+F00DD</mapping> <mapping type="unicode">U+2496D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*车]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00416"> <charName>CBETA CHARACTER CB00416</charName> <mapping cb:dec="983456" type="PUA">U+F01A0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7B92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+帚]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00562"> <charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName> <mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping> <mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-28T14:44:56"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0884c" n="0884c"/> <lb ed="X" n="0884c01"/> <lb ed="X" n="0884c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 431-A 弥陀略註序</cb:mulu><head>No. 431-A <lb ed="X" n="0884c03"/><lb ed="R091" n="0713a01"/> 弥陀略註序</head> <lb ed="X" n="0884c04"/> <lb ed="X" n="0884c05"/><lb ed="R091" n="0713a02"/><p xml:id="pX22p0884c0501">即一念而成<persName>佛</persName>念。依一<persName>佛</persName>而见诸<persName>佛</persName>。非念<persName>佛</persName>之为理 <lb ed="X" n="0884c06"/><lb ed="R091" n="0713a03"/>门。其孰能勝于此。擧一名而具万德。得一持而统百 <lb ed="X" n="0884c07"/><lb ed="R091" n="0713a04"/>行。非持名之为行道。其孰能超于此。在一方而睹六 <lb ed="X" n="0884c08"/><lb ed="R091" n="0713a05"/>方。受一说而领众说。非弥陀之为教典。其孰能妙于 <lb ed="X" n="0884c09"/><lb ed="R091" n="0713a06"/>此。闻一言而入不退。信一事而证菩提。非释迦之为 <lb ed="X" n="0884c10"/><lb ed="R091" n="0713a07"/>果辩。其孰能臻于此。故我<persName>世尊</persName>。自寂场以至双林。唯 <lb ed="X" n="0884c11"/><lb ed="R091" n="0713a08"/>谈一<persName>佛</persName>乘教。始花严而终法花。盛阐念<persName>佛</persName>法门。王城 <lb ed="X" n="0884c12"/><lb ed="R091" n="0713a09"/>对韦提希也。是心是<persName>佛</persName>。是心作<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>身入生心时。 <lb ed="X" n="0884c13"/><lb ed="R091" n="0713a10"/><persName>佛</persName>身即众生之心相。众生心想<persName>佛</persName>身时。生心即诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0884c14"/><lb ed="R091" n="0713a11"/>之身光。祇园告舍利弗也。持名以一心一意为趣。往 <lb ed="X" n="0884c15"/><lb ed="R091" n="0713a12"/>生以三慧三福为宗。依报以行愿德性为体。正报以 <lb ed="X" n="0884c16"/><lb ed="R091" n="0713a13"/>菩提功果为尊。既以自性为弥陀。还以唯心为净土。 <lb ed="X" n="0884c17"/><lb ed="R091" n="0713a14"/>心秽恶也。即苦娑婆。心净善也。即乐安养。心邪迷也。 <lb ed="X" n="0884c18"/><lb ed="R091" n="0713a15"/>即名众生。心正觉也。即称诸<persName>佛</persName>。宝铃教网。覆七菩提 <lb ed="X" n="0884c19"/><lb ed="R091" n="0713a16"/>之树。金刚戒绳。间八正道之阶。种智莲开于德水。实 <lb ed="X" n="0884c20"/><lb ed="R091" n="0713a17"/>相阁迥于性空。法乐奏第一義天。觉花雨实际理地。 <lb ed="X" n="0884c21"/><lb ed="R091" n="0713a18"/>六位鸟畅演五根。三意生行供万<persName>佛</persName>。禅悦饫乎慧命。 <lb ed="X" n="0884c22"/><lb ed="R091" n="0713b01"/>忍衣披乎法身。化道主光光相然。十劫不離于当念。 <lb ed="X" n="0884c23"/><lb ed="R091" n="0713b02"/>補处圣生生不退。果海还彻于因源。七日一复于一 <lb ed="X" n="0884c24"/><lb ed="R091" n="0713b03"/>心。三辈九升于九品。此心此理元同。本<persName>佛</persName>他<persName>佛</persName>交赞。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0885a" n="0885a"/> <lb ed="X" n="0885a01"/><lb ed="R091" n="0713b04"/>当信是经義。不可思议。应知说法者。稀有甚难。以是 <lb ed="X" n="0885a02"/><lb ed="R091" n="0713b05"/>雲栖作疏抄也。体<persName>佛</persName>体经。顺機顺理。言言契乎本性。 <lb ed="X" n="0885a03"/><lb ed="R091" n="0713b06"/>法法归乎自心。心王为师。心数为弟。真谛即声闻。俗 <lb ed="X" n="0885a04"/><lb ed="R091" n="0713b07"/>谛即菩萨。始觉冥乎本觉。是我<persName>佛</persName>赞弥陀。本觉冥乎 <lb ed="X" n="0885a05"/><lb ed="R091" n="0713b08"/>始觉。是诸<persName>佛</persName>赞释迦。究竟觉满。名曰<persName>佛</persName>说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0885a0501" n="0885a0501"/><anchor xml:id="beg0885a0501" n="0885a0501"/>已<anchor xml:id="end0885a0501"/>。周遍 <lb ed="X" n="0885a06"/><lb ed="R091" n="0713b09"/>无住。谓之作礼而去。如是疏经。随所在以开明。若此 <lb ed="X" n="0885a07"/><lb ed="R091" n="0713b10"/>释義。悉有文而龟鉴。庐山七祖以来。弘扬净土一门。 <lb ed="X" n="0885a08"/><lb ed="R091" n="0713b11"/>未有逾于斯作者也。秉此教修。无行不该。依此理证。 <lb ed="X" n="0885a09"/><lb ed="R091" n="0713b12"/>无果不彻。<note place="inline">续法</note>叨沐良深。分灯酬报。随文摘录。题名 <lb ed="X" n="0885a10"/><lb ed="R091" n="0713b13"/>略註。俾奕世弘传。尘方廣演。从小学以究大学。将後 <lb ed="X" n="0885a11"/><lb ed="R091" n="0713b14"/>进而证先进。念<persName>佛</persName>三昧者。念<persName>佛</persName>念心。净业一行者。净 <lb ed="X" n="0885a12"/><lb ed="R091" n="0713b15"/>性净土。<anchor xml:id="nkr_note_add_0885a1201" n="0885a1201"/><anchor xml:id="beg0885a1201" n="0885a1201"/>已<anchor xml:id="end0885a1201"/>发愿。今发愿。愿得不退心而入不退地。若 <lb ed="X" n="0885a13"/><lb ed="R091" n="0713b16"/>今生。若当生。生见无量寿而成无量光。四色华馥于 <lb ed="X" n="0885a14"/><lb ed="R091" n="0713b17"/>莲池。七树果馨于<g ref="#CB08504">焰</g>网。普化含灵。齐遊乐国。以此实 <lb ed="X" n="0885a15"/><lb ed="R091" n="0713b18"/>语心。首表而出之。</p> <lb ed="X" n="0885a16"/><lb ed="R091" n="0714a01"/><p xml:id="pX22p0885a1601">康熙庚辰年淸和月<persName>佛</persName>降诞辰 <lb ed="X" n="0885a17" type="honorific"/><lb ed="R091" n="0714a02"/>浙杭慈雲六十行人续法题于龙冈崇寿丈室</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885a18"/> <lb ed="X" n="0885a19"/> <lb ed="X" n="0885a20"/> <lb ed="X" n="0885a21"/> <lb ed="X" n="0885a22"/> <lb ed="X" n="0885a23"/> <lb ed="X" n="0885a24"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0885b" n="0885b"/> <lb ed="X" n="0885b01"/> <lb ed="X" n="0885b02"/> <lb ed="X" n="0885b03"/> <lb ed="X" n="0885b04"/> <lb ed="X" n="0885b05"/><cb:docNumber>No. 431</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0885b06"/><lb ed="R091" n="0714a04"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><persName>佛</persName>说阿弥陀经略註</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0885b07"/> <lb ed="X" n="0885b08"/><lb ed="R091" n="0714a05"/><byline cb:type="author">淸 浙水<name role="" type="person">慈雲寺</name>灌顶沙门续法录註</byline> <lb ed="X" n="0885b09"/><lb ed="R091" n="0714a06"/><byline cb:type="other">凤岭<name role="" type="person">报国寺</name>映壁沙门严光挍阅</byline> <lb ed="X" n="0885b10"/><lb ed="R091" n="0714a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX22p0885b1001">註此一经。开为十门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885b11"/><lb ed="R091" n="0714a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一教起所因</cb:mulu><head>△一教起所因</head><p xml:id="pX22p0885b1107" cb:place="inline">有总。有别。</p><p xml:id="pX22p0885b1111" cb:place="inline">总者。<persName>如来</persName>唯为一大事 <lb ed="X" n="0885b12"/><lb ed="R091" n="0714a09"/>因缘。出现于世。唯欲众生。开示悟入<persName>佛</persName>之知见。今 <lb ed="X" n="0885b13"/><lb ed="R091" n="0714a10"/>经直指众生。以念<persName>佛</persName>心。入<persName>佛</persName>知见。</p><p xml:id="pX22p0885b1314" cb:place="inline">别者。有十。一激 <lb ed="X" n="0885b14"/><lb ed="R091" n="0714a11"/>扬凡夫。起欣厌故。二诫劝二乘。修净土故。三引进 <lb ed="X" n="0885b15"/><lb ed="R091" n="0714a12"/>大乘。成<persName>佛</persName>道故。四普摄三辈。尽得度故。五勉<g ref="#CB15081">策</g>八 <lb ed="X" n="0885b16"/><lb ed="R091" n="0714a13"/>难。超入圣故。六独愍末法。作津樑故。七特出诸门 <lb ed="X" n="0885b17"/><lb ed="R091" n="0714a14"/>一方便故。八直指众生但念<persName>佛</persName>故。九转明持名。径 <lb ed="X" n="0885b18"/><lb ed="R091" n="0714a15"/>中径故。十巧示愿行。得往生故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885b19"/><lb ed="R091" n="0714a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二藏乘分摄</cb:mulu><head>△二藏乘分摄</head><p xml:id="pX22p0885b1907" cb:place="inline">藏有二。一三藏。经律论也。经藏所 <lb ed="X" n="0885b20"/><lb ed="R091" n="0714a17"/>摄。二二藏。声闻菩萨也。菩萨藏摄。</p><p xml:id="pX22p0885b2014" cb:place="inline">乘亦二。一三乘。 <lb ed="X" n="0885b21"/><lb ed="R091" n="0714a18"/>小。中。大也。大乘所摄。二四乘。声闻。辟支。菩萨。<persName>佛</persName>也。 <lb ed="X" n="0885b22"/><lb ed="R091" n="0714b01"/><persName>佛</persName>乘所摄。</p><p xml:id="pX22p0885b2205" cb:place="inline">分十二。长行。重颂。授记。孤起。自说。因缘。 <lb ed="X" n="0885b23"/><lb ed="R091" n="0714b02"/>譬喩。本事。本生。方廣。未有。论议也。长行。自说。二分 <lb ed="X" n="0885b24"/><lb ed="R091" n="0714b03"/>所摄。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0885c" n="0885c"/> <lb ed="X" n="0885c01"/><lb ed="R091" n="0714b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三时会前後</cb:mulu><head>△三时会前後</head><p xml:id="pX22p0885c0107" cb:place="inline">先别时。开三。一日出先照时。二日 <lb ed="X" n="0885c02"/><lb ed="R091" n="0714b05"/>陞转照时。复有三。谓初转。中转。後转时也。三日没 <lb ed="X" n="0885c03"/><lb ed="R091" n="0714b06"/>还照时。今此经者。转照时内。第二中转时也。</p><p xml:id="pX22p0885c0318" cb:place="inline">次。通 <lb ed="X" n="0885c04"/><lb ed="R091" n="0714b07"/>时。开十。一唯约一念时。二尽该一化时。三遍周三 <lb ed="X" n="0885c05"/><lb ed="R091" n="0714b08"/>际时。四摄同类劫时。五收异类劫时。六以念摄劫 <lb ed="X" n="0885c06"/><lb ed="R091" n="0714b09"/>时。七劫念重收时。八异类界劫时。九彼此摄入时。 <lb ed="X" n="0885c07"/><lb ed="R091" n="0714b10"/>十以本收末时。今此经者。前至花严。普贤愿王。引 <lb ed="X" n="0885c08"/><lb ed="R091" n="0714b11"/>归乐土。後至法花。药王本事。接见弥陀。馀九时中。 <lb ed="X" n="0885c09"/><lb ed="R091" n="0714b12"/>念<persName>佛</persName>法门。炽燃说。无间歇也。</p><p xml:id="pX22p0885c0912" cb:place="inline">後明会。有五。一花严 <lb ed="X" n="0885c10"/><lb ed="R091" n="0714b13"/>梵网会。二提胃阿含会。三深密方廣会。四妙智般 <lb ed="X" n="0885c11"/><lb ed="R091" n="0714b14"/>若会。五法花涅槃会。此当方廣会时说也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885c12"/><lb ed="R091" n="0714b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">四教義分齐</cb:mulu><head>△四教義分齐</head><p xml:id="pX22p0885c1207" cb:place="inline">教分二。先化法教。开五。一小教。二 <lb ed="X" n="0885c13"/><lb ed="R091" n="0714b16"/>始教。三终教。四顿教。五圆教。今圆教摄。一<persName>佛</persName>乘故。 <lb ed="X" n="0885c14"/><lb ed="R091" n="0714b17"/>诸<persName>佛</persName>赞故。不可思议功德经故。念一<persName>佛</persName>名。普见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0885c15"/><lb ed="R091" n="0714b18"/>故。兼属顿终。是心是<persName>佛</persName>故。一念速证故。顿也。是心 <lb ed="X" n="0885c16"/><lb ed="R091" n="0715a01"/>作<persName>佛</persName>故。终得成<persName>佛</persName>故。终也。</p><p xml:id="pX22p0885c1611" cb:place="inline">次化仪教。开十。一本末 <lb ed="X" n="0885c17"/><lb ed="R091" n="0715a02"/>差别门。二依本起末门。三摄末归本门。四本末无 <lb ed="X" n="0885c18"/><lb ed="R091" n="0715a03"/>碍门。五随機不定门。六显密同时门。七一时顿演 <lb ed="X" n="0885c19"/><lb ed="R091" n="0715a04"/>门。八寂寞无言门。九赅通三际门。十褈褈无尽门。 <lb ed="X" n="0885c20"/><lb ed="R091" n="0715a05"/>此当第一差别门中本法所摄。始终唯为一<persName>佛</persName>乘 <lb ed="X" n="0885c21"/><lb ed="R091" n="0715a06"/>機。说念<persName>佛</persName>法圆顿教故。兼通後二。三世尘方。无尽 <lb ed="X" n="0885c22"/><lb ed="R091" n="0715a07"/>说故。</p><p xml:id="pX22p0885c2203" cb:place="inline">義亦二。一念<persName>佛</persName>有四。一持名。二观像。三观想。 <lb ed="X" n="0885c23"/><lb ed="R091" n="0715a08"/>四实相。淸凉开五。一称名往生念<persName>佛</persName>门。二观像灭 <lb ed="X" n="0885c24"/><lb ed="R091" n="0715a09"/>罪念<persName>佛</persName>门。三摄境唯心念<persName>佛</persName>门。四心境无碍念<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0886a" n="0886a"/> <lb ed="X" n="0886a01"/><lb ed="R091" n="0715a10"/>门。五缘起圆通念<persName>佛</persName>门。初。二事法界观。实相唯心。 <lb ed="X" n="0886a02"/><lb ed="R091" n="0715a11"/>理法界观观想。心境无碍。理事无碍观。五缘起门。 <lb ed="X" n="0886a03"/><lb ed="R091" n="0715a12"/>事事无碍观也。今明持名。亦开五门。一执持名号 <lb ed="X" n="0886a04"/><lb ed="R091" n="0715a13"/>念<persName>佛</persName>门。心外有<persName>佛</persName>名相。小教。事法界观。二摄名归 <lb ed="X" n="0886a05"/><lb ed="R091" n="0715a14"/>心念<persName>佛</persName>门。<persName>佛</persName>名唯心所现。始教。理法界观。三心名 <lb ed="X" n="0886a06"/><lb ed="R091" n="0715a15"/>双融念<persName>佛</persName>门。即心即<persName>佛</persName>。终教。四心名俱泯念<persName>佛</persName>门。 <lb ed="X" n="0886a07"/><lb ed="R091" n="0715a16"/>非心非<persName>佛</persName>。顿教。理事无碍观也。五褈褈无尽念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0886a08"/><lb ed="R091" n="0715a17"/>门一念心。一<persName>佛</persName>名。遍含法界。缘起无尽。圆教。事事 <lb ed="X" n="0886a09"/><lb ed="R091" n="0715a18"/>无碍观也。则此念<persName>佛</persName>一行三昧。五教俱姟。彻四法 <lb ed="X" n="0886a10"/><lb ed="R091" n="0715b01"/>界。義理深廣。盖可知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a11"/><lb ed="R091" n="0715b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五所被阶品</cb:mulu><head>△五所被阶品</head><p xml:id="pX22p0886a1107" cb:place="inline">先料拣。具闻思修三慧。备信愿行 <lb ed="X" n="0886a12"/><lb ed="R091" n="0715b03"/>三资粮者。皆名機宜。反是皆非根器。又是器中。三 <lb ed="X" n="0886a13"/><lb ed="R091" n="0715b04"/>辈九品。各各分之。辈品无量。</p><p xml:id="pX22p0886a1312" cb:place="inline">次。总收。不论疑信毁 <lb ed="X" n="0886a14"/><lb ed="R091" n="0715b05"/>赞。但闻知彼<persName>佛</persName>名。必生彼国。幷成<persName>佛</persName>道。涅槃云。一 <lb ed="X" n="0886a15"/><lb ed="R091" n="0715b06"/>切众生。皆有<persName>佛</persName>性。有<persName>佛</persName>性者。皆当作<persName>佛</persName>。大本云。地 <lb ed="X" n="0886a16"/><lb ed="R091" n="0715b07"/>狱鬼畜牲。亦生我刹中。则爱憎顺逆。咸<persName>佛</persName>機缘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a17"/><lb ed="R091" n="0715b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">六教体浅深</cb:mulu><head>△六教体浅深</head><p xml:id="pX22p0886a1707" cb:place="inline">分四。一随相门。又二。一谓声名句 <lb ed="X" n="0886a18"/><lb ed="R091" n="0715b09"/>文。二谓所诠義理。文義皆属相故。</p><p xml:id="pX22p0886a1814" cb:place="inline">二唯识门。此文 <lb ed="X" n="0886a19"/><lb ed="R091" n="0715b10"/>此義。皆识所变。</p><p xml:id="pX22p0886a1907" cb:place="inline">三皈性门。前以所变万境。摄归能 <lb ed="X" n="0886a20"/><lb ed="R091" n="0715b11"/>变八识。今以所现八识。复归能现一性。</p><p xml:id="pX22p0886a2016" cb:place="inline">四无碍门。 <lb ed="X" n="0886a21"/><lb ed="R091" n="0715b12"/>心境理事。本自交彻。境事。随相。心者。唯识。理者。归 <lb ed="X" n="0886a22"/><lb ed="R091" n="0715b13"/>性。互融摄故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a23"/><lb ed="R091" n="0715b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">七宗趣通局</cb:mulu><head>△七宗趣通局</head><p xml:id="pX22p0886a2307" cb:place="inline">通有六宗。一随相法执宗。阿含经。 <lb ed="X" n="0886a24"/><lb ed="R091" n="0715b15"/>俱舍论。小乘宗也。二唯识法相宗。深密经瑜伽论。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0886b" n="0886b"/> <lb ed="X" n="0886b01"/><lb ed="R091" n="0715b16"/>大乘相宗也。三真空无相宗。妙智经。智度论。大乘 <lb ed="X" n="0886b02"/><lb ed="R091" n="0715b17"/>空宗也。四藏心缘起宗。勝鬘经。宝性论。大乘法性 <lb ed="X" n="0886b03"/><lb ed="R091" n="0715b18"/>宗也。五真性寂灭宗。楞伽经。真如论。大乘无性宗 <lb ed="X" n="0886b04"/><lb ed="R091" n="0716a01"/>也。六法界圆融宗。花严经。十地论。一乘法界宗也。 <lb ed="X" n="0886b05"/><lb ed="R091" n="0716a02"/>德雲念<persName>佛</persName>。普见法界一切诸<persName>佛</persName>。属花严宗。势至以 <lb ed="X" n="0886b06"/><lb ed="R091" n="0716a03"/>念<persName>佛</persName>心。入无生忍。属无性宗。法花闻药王事。往安 <lb ed="X" n="0886b07"/><lb ed="R091" n="0716a04"/>乐刹。属法性宗。应如法思之。</p><p xml:id="pX22p0886b0712" cb:place="inline">局明此经。复分总别。 <lb ed="X" n="0886b08"/><lb ed="R091" n="0716a05"/>总以依正淸净。信愿往生。得不退转阿耨菩提以 <lb ed="X" n="0886b09"/><lb ed="R091" n="0716a06"/>为宗趣。别成五对。一教義。以教言为宗。达義旨为 <lb ed="X" n="0886b10"/><lb ed="R091" n="0716a07"/>趣。二事理。擧事相为宗。显理性为趣。三境智。缘境 <lb ed="X" n="0886b11"/><lb ed="R091" n="0716a08"/>界为宗。起观智为趣。四行位。信愿行为宗。九品位 <lb ed="X" n="0886b12"/><lb ed="R091" n="0716a09"/>为趣。五因果。满因功为宗。克果德为趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b13"/><lb ed="R091" n="0716a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">八部类差别</cb:mulu><head>△八部类差别</head><p xml:id="pX22p0886b1307" cb:place="inline">部有二。一大本。二此经。</p><p xml:id="pX22p0886b1316" cb:place="inline">类有三。一 <lb ed="X" n="0886b14"/><lb ed="R091" n="0716a11"/>十六观经。二鼓音王经。三後出阿弥陀偈经。</p><p xml:id="pX22p0886b1418" cb:place="inline">三非 <lb ed="X" n="0886b15"/><lb ed="R091" n="0716a12"/>部非类。如花严。法花。楞严。楞伽。十住断结。文殊般 <lb ed="X" n="0886b16"/><lb ed="R091" n="0716a13"/>若。带说净土等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b17"/><lb ed="R091" n="0716a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">九总释名题</cb:mulu><head>△九总释名题</head><p xml:id="pX22p0886b1707" cb:place="inline">开二。先经名。</p> <lb ed="X" n="0886b18"/><lb ed="R091" n="0716a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0886b1801"><persName>佛</persName>说阿弥陀经</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b19"/><lb ed="R091" n="0716a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0886b1901">略科四。一能说<persName>佛</persName>。二正明说。三所说<persName>佛</persName>。四结说名。 <lb ed="X" n="0886b20"/><lb ed="R091" n="0716a17"/>言此土释迦<persName>佛</persName>。说彼土弥陀<persName>佛</persName>。依正莊严。信愿往 <lb ed="X" n="0886b21"/><lb ed="R091" n="0716a18"/>生之经也。</p><p xml:id="pX22p0886b2105" cb:place="inline">详释者。梵语<persName>佛陀</persName>。此云觉者。自觉觉他。 <lb ed="X" n="0886b22"/><lb ed="R091" n="0716b01"/>始本究竟故。花严明十<persName>佛</persName>。楞伽明四<persName>佛</persName>。心地观明 <lb ed="X" n="0886b23"/><lb ed="R091" n="0716b02"/>三<persName>佛</persName>。即本师释迦牟尼<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX22p0886b2312" cb:place="inline">说者。梵语钵底婆。此 <lb ed="X" n="0886b24"/><lb ed="R091" n="0716b03"/>云辩说。四辩宣演故。又悦也畅悦本怀故。说通五 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0886c" n="0886c"/> <lb ed="X" n="0886c01"/><lb ed="R091" n="0716b04"/>人。一<persName>佛</persName>。二菩萨。三天。四仙。五化人。今曰<persName>佛</persName>说。拣馀 <lb ed="X" n="0886c02"/><lb ed="R091" n="0716b05"/>四也。</p><p xml:id="pX22p0886c0203" cb:place="inline">梵语阿。此云无。梵语弥陀。此云量。谓<persName>佛</persName>功德。 <lb ed="X" n="0886c03"/><lb ed="R091" n="0716b06"/>不可思量故。因中教義。理事。智境。断证。行愿。位阶。 <lb ed="X" n="0886c04"/><lb ed="R091" n="0716b07"/>因修。果报。体用。逆顺。果上智愿。名相。光明。寿命。眷 <lb ed="X" n="0886c05"/><lb ed="R091" n="0716b08"/>属。国土。神通。说法。应感。利益。皆无数量。平等觉经。 <lb ed="X" n="0886c06"/><lb ed="R091" n="0716b09"/>翻为无量淸净。称赞净土经云。名无量寿。及无量 <lb ed="X" n="0886c07"/><lb ed="R091" n="0716b10"/>光。且擧果位一二言也。万<persName>佛</persName>名经。出十名。阿弥陀 <lb ed="X" n="0886c08"/><lb ed="R091" n="0716b11"/><persName>佛</persName>。阿弥幢<persName>佛</persName>。阿弥陀声<persName>佛</persName>。阿弥称<persName>佛</persName>。阿弥陀吼<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0886c09"/><lb ed="R091" n="0716b12"/>阿弥积<persName>佛</persName>。阿弥陀勝<persName>佛</persName>。阿弥陀狮子<persName>佛</persName>。阿弥陀住 <lb ed="X" n="0886c10"/><lb ed="R091" n="0716b13"/>持<persName>佛</persName>。阿弥陀勝上<persName>佛</persName>。大本出十二名。无量光<persName>佛</persName>。无 <lb ed="X" n="0886c11"/><lb ed="R091" n="0716b14"/>边光<persName>佛</persName>。无碍光<persName>佛</persName>。无对光<persName>佛</persName>。炎王光<persName>佛</persName>。淸净光<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0886c12"/><lb ed="R091" n="0716b15"/>欢喜光<persName>佛</persName>。智慧光<persName>佛</persName>。不断光<persName>佛</persName>。难思光<persName>佛</persName>。无称光 <lb ed="X" n="0886c13"/><lb ed="R091" n="0716b16"/><persName>佛</persName>。超日月光<persName>佛</persName>。十名。断十使十恶十苦。十二名治 <lb ed="X" n="0886c14"/><lb ed="R091" n="0716b17"/>十二时中六根六尘随眠倒想。无量净。体大也。法 <lb ed="X" n="0886c15"/><lb ed="R091" n="0716b18"/>身<persName>佛</persName>。无始无终。无量寿。相大也。报身<persName>佛</persName>。有始无终。 <lb ed="X" n="0886c16"/><lb ed="R091" n="0717a01"/>无量光。用大也。化身<persName>佛</persName>。有始有终。初即自性身。有 <lb ed="X" n="0886c17"/><lb ed="R091" n="0717a02"/>大断德。二空所显。诸<persName>佛</persName>同等。二即受用身。有大智 <lb ed="X" n="0886c18"/><lb ed="R091" n="0717a03"/>德。真常无漏。诸<persName>佛</persName>同意。三即变化身。有大恩德。定 <lb ed="X" n="0886c19"/><lb ed="R091" n="0717a04"/>通变现。诸<persName>佛</persName>同事。</p><p xml:id="pX22p0886c1908" cb:place="inline">梵语欲底修多罗。此云契经。欲 <lb ed="X" n="0886c20"/><lb ed="R091" n="0717a05"/>底。契也。左契弥陀<persName>佛</persName>理。右契众生根行。中契世尊 <lb ed="X" n="0886c21"/><lb ed="R091" n="0717a06"/>六<persName>佛</persName>果怀。修多罗。经也。<persName>佛</persName>地论。二義。一贯穿。贯所 <lb ed="X" n="0886c22"/><lb ed="R091" n="0717a07"/>说理。二摄持。摄所化生。此方明四義。一常。古今不 <lb ed="X" n="0886c23"/><lb ed="R091" n="0717a08"/>易也。二法。远近同尊也。三径。生<persName>佛</persName>径路也。四典。圣 <lb ed="X" n="0886c24"/><lb ed="R091" n="0717a09"/>贤典诰也。</p><p xml:id="pX22p0886c2405" cb:place="inline">对辨开合。有四。一教義对。经。能诠教 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0887a" n="0887a"/> <lb ed="X" n="0887a01"/><lb ed="R091" n="0717a10"/>也。上五字。所诠義也。二境智对。<persName>佛</persName>说。智也。弥陀。境 <lb ed="X" n="0887a02"/><lb ed="R091" n="0717a11"/>也。三体用对。阿者。言无。无生性体。弥陀。言量。无量 <lb ed="X" n="0887a03"/><lb ed="R091" n="0717a12"/>相用。四人法。<persName>佛</persName>。人也。说。法也。</p> <lb ed="X" n="0887a04"/><lb ed="R091" n="0717a13"/><p xml:id="pX22p0887a0401">四门分配。经。教也。阿弥陀。理也。说。行也。<persName>佛</persName>。果也。</p> <lb ed="X" n="0887a05"/><lb ed="R091" n="0717a14"/><p xml:id="pX22p0887a0501">六離合释。<persName>佛</persName>之说。依主释。<persName>佛</persName>说即阿弥陀。持业释。 <lb ed="X" n="0887a06"/><lb ed="R091" n="0717a15"/><persName>佛</persName>说阿弥陀有经。有财释。弥陀经。非天亲论。相违 <lb ed="X" n="0887a07"/><lb ed="R091" n="0717a16"/>释。娑婆释迦<persName>佛</persName>。说邻<g ref="#CB15131">邦</g>安养弥陀<persName>佛</persName>。邻近释。一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0887a08"/><lb ed="R091" n="0717a17"/>说阿弥陀<persName>佛</persName>依正二报。带数释。</p><p xml:id="pX22p0887a0813" cb:place="inline">诸经得名。单复 <lb ed="X" n="0887a09"/><lb ed="R091" n="0717a18"/>不同。维摩经。单人也。涅槃经。单法也。宝积经。单喩 <lb ed="X" n="0887a10"/><lb ed="R091" n="0717b01"/>也。<persName>佛</persName>报恩经。人法也。金刚般若经。法喩也。<persName>佛</persName>顶首 <lb ed="X" n="0887a11"/><lb ed="R091" n="0717b02"/>楞严经。具足人法喩也。此经以单人为题。</p><p xml:id="pX22p0887a1117" cb:place="inline">准六 <lb ed="X" n="0887a12"/><lb ed="R091" n="0717b03"/>方<persName>佛</persName>。应名称赞不可思议功德一切诸<persName>佛</persName>所护念 <lb ed="X" n="0887a13"/><lb ed="R091" n="0717b04"/>经。今是什师改定。然有二義。一上八字。即是称赞 <lb ed="X" n="0887a14"/><lb ed="R091" n="0717b05"/>弥陀功德利乐法故。二下八字。六方诸<persName>佛</persName>。亦是护 <lb ed="X" n="0887a15"/><lb ed="R091" n="0717b06"/>念念弥陀<persName>佛</persName>诸众生故。则一总题之中。赅罗无尽 <lb ed="X" n="0887a16"/><lb ed="R091" n="0717b07"/>诸法门矣。</p><p xml:id="pX22p0887a1605" cb:place="inline">△次译人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887a17"/><lb ed="R091" n="0717b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887a1701">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉诏译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887a18"/><lb ed="R091" n="0717b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887a1801">姚秦。标代。拣非周之嬴秦。南北朝之符秦也。三藏 <lb ed="X" n="0887a19"/><lb ed="R091" n="0717b10"/>显德。通经律论。称曰三藏。弘笵三界。名为法师。罗 <lb ed="X" n="0887a20"/><lb ed="R091" n="0717b11"/>什。出名。具云鸠摩罗耆婆。此云童寿。童年有耆德 <lb ed="X" n="0887a21"/><lb ed="R091" n="0717b12"/>故。什者。兼善华梵文字什故。奉译。结成。奉秦诏旨。 <lb ed="X" n="0887a22"/><lb ed="R091" n="0717b13"/>译梵成华也。秦主姚兴。迎师入关。乃集沙门肇睿 <lb ed="X" n="0887a23"/><lb ed="R091" n="0717b14"/>等八百馀人。共翻经论三百九十馀卷。临终化後。 <lb ed="X" n="0887a24"/><lb ed="R091" n="0717b15"/>舌根俨然。七<persName>佛</persName>以来译经师也。</p><p xml:id="pX22p0887a2413" cb:place="inline">又唐三藏法师 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0887b" n="0887b"/> <lb ed="X" n="0887b01"/><lb ed="R091" n="0717b16"/><name role="" type="person">玄奘</name>。贞观三年。西域取经六百馀部。贞观十九年 <lb ed="X" n="0887b02"/><lb ed="R091" n="0717b17"/>还京。玉花台内。译此经名称赞净土<persName>佛</persName>摄受经。前 <lb ed="X" n="0887b03"/><lb ed="R091" n="0717b18"/>後共翻经论一千三百二十卷。终见白莲<persName>佛</persName>相而 <lb ed="X" n="0887b04"/><lb ed="R091" n="0718a01"/>逝。面貌如生。时所宗尙。皆弘秦本。详如雲栖疏抄。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0887b05"/><lb ed="R091" n="0718a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">十别解文義</cb:mulu><head>△十别解文義</head><p xml:id="pX22p0887b0507" cb:place="inline">于中开二。先解经文。弥天<name role="" type="person">释道安</name> <lb ed="X" n="0887b06"/><lb ed="R091" n="0718a03"/>三分判经。一序分。序列六种以证信也。又二。初五 <lb ed="X" n="0887b07"/><lb ed="R091" n="0718a04"/>种证。</p> <lb ed="X" n="0887b08"/><lb ed="R091" n="0718a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887b0801">如是我闻。一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">舍卫国</name>。祇树<name role="" type="person">给孤独园</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887b09"/><lb ed="R091" n="0718a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887b0901">如者。真谛理。是者。俗谛事。如所说者。皆是真实。指 <lb ed="X" n="0887b10"/><lb ed="R091" n="0718a07"/>法之词。信成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1008" cb:place="inline">我者。阿难自谓。假名我也。闻者。 <lb ed="X" n="0887b11"/><lb ed="R091" n="0718a08"/>亲耳面闻。非私淑于人。闻成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1114" cb:place="inline">一时。犹言当时 <lb ed="X" n="0887b12"/><lb ed="R091" n="0718a09"/>彼一时等。一者。师资会遇。说听和合。时成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1219" cb:place="inline"><persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0887b13"/><lb ed="R091" n="0718a10"/>者。指释迦<persName>佛</persName>。娑婆教主。作人天师。主成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1318" cb:place="inline">梵语 <lb ed="X" n="0887b14"/><lb ed="R091" n="0718a11"/>舍卫。此云豐德。财宝。尘境。圣贤。解脱。四德豐足故。 <lb ed="X" n="0887b15"/><lb ed="R091" n="0718a12"/>匿王国名。不離当处。常住于中曰在。祇树者。梵语 <lb ed="X" n="0887b16"/><lb ed="R091" n="0718a13"/>祇陀。此云战勝。谓祇陀太子所施树林也。独园者。 <lb ed="X" n="0887b17"/><lb ed="R091" n="0718a14"/>梵语须达多。此云<name role="" type="person">给孤独</name>。谓给孤长者所买园苑 <lb ed="X" n="0887b18"/><lb ed="R091" n="0718a15"/>也。君尊臣卑。故先树後园。此是<persName>佛</persName>僧居室。国令远 <lb ed="X" n="0887b19"/><lb ed="R091" n="0718a16"/>闻。园令近知。处成就也。</p><p xml:id="pX22p0887b1910" cb:place="inline">△二三众证三。一声闻众 <lb ed="X" n="0887b20"/><lb ed="R091" n="0718a17"/>二。初标数歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887b21"/><lb ed="R091" n="0718a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887b2101">与大比丘僧。千二百五十人俱。</p><p xml:id="pX22p0887b2113" cb:place="inline">皆是大阿罗汉。众所 <lb ed="X" n="0887b22"/><lb ed="R091" n="0718b01"/>知识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887b23"/><lb ed="R091" n="0718b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887b2301">先标数也。</p><p xml:id="pX22p0887b2305" cb:place="inline">与。共義。相与也。</p><p xml:id="pX22p0887b2311" cb:place="inline">大者。人天大供。博学多 <lb ed="X" n="0887b24"/><lb ed="R091" n="0718b03"/>闻。超勝凡外故。</p><p xml:id="pX22p0887b2407" cb:place="inline">比丘。三義。乞士。破恶。怖魔也。</p><p xml:id="pX22p0887b2418" cb:place="inline">僧伽。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0887c" n="0887c"/> <lb ed="X" n="0887c01"/><lb ed="R091" n="0718b04"/>翻和合众。一事和无诤。同行六法也。谓身和同住。 <lb ed="X" n="0887c02"/><lb ed="R091" n="0718b05"/>口和同念。意和同悦。戒和同修。见和同解。利和同 <lb ed="X" n="0887c03"/><lb ed="R091" n="0718b06"/>均。二理和无违。同证择灭也。</p><p xml:id="pX22p0887c0312" cb:place="inline">千二百五十者。三迦 <lb ed="X" n="0887c04"/><lb ed="R091" n="0718b07"/>葉。徒众共一千。目连舍利弟子。各有一百。耶舍长 <lb ed="X" n="0887c05"/><lb ed="R091" n="0718b08"/>者。主伴共五十人。幷陈如等五比丘。应言千二百 <lb ed="X" n="0887c06"/><lb ed="R091" n="0718b09"/>五十五人也。</p><p xml:id="pX22p0887c0606" cb:place="inline">俱。俱在同听者。</p><p xml:id="pX22p0887c0612" cb:place="inline">皆下。次歎德也。</p><p xml:id="pX22p0887c0618" cb:place="inline">大 <lb ed="X" n="0887c07"/><lb ed="R091" n="0718b10"/>者。拣馀初心有学小果故。</p><p xml:id="pX22p0887c0711" cb:place="inline">阿罗汉。果号。对比丘因 <lb ed="X" n="0887c08"/><lb ed="R091" n="0718b11"/>位名。亦三義。<persName>应供</persName>。杀贼。无生也。</p><p xml:id="pX22p0887c0813" cb:place="inline">闻名重德曰知。睹 <lb ed="X" n="0887c09"/><lb ed="R091" n="0718b12"/>形钦心曰识。</p><p xml:id="pX22p0887c0906" cb:place="inline">△二列名例馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887c10"/><lb ed="R091" n="0718b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0887c1001">长老舍利弗。<name role="" type="person">摩诃目犍连</name>。<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。<name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。摩 <lb ed="X" n="0887c11"/><lb ed="R091" n="0718b14"/>诃拘絺罗。離婆多。周利槃陀伽。难陀。<name role="" type="person">阿难陀</name>。罗睺罗。 <lb ed="X" n="0887c12"/><lb ed="R091" n="0718b15"/><name role="" type="person">憍梵波提</name>。<name role="" type="person">宾头卢</name>。颇罗堕。<name role="" type="person">迦留陀夷</name>。<name role="" type="person">摩诃劫宾那</name>。薄 <lb ed="X" n="0887c13"/><lb ed="R091" n="0718b16"/>拘罗。阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。</p><p xml:id="pX22p0887c1307" cb:place="inline">如是等。诸大弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887c14"/><lb ed="R091" n="0718b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0887c1401">先列名也。</p><p xml:id="pX22p0887c1405" cb:place="inline">长老。德长腊老也。贯下十六尊宿。</p><p xml:id="pX22p0887c1418" cb:place="inline">舍 <lb ed="X" n="0887c15"/><lb ed="R091" n="0718b18"/>利。翻鹙鹭。弗。翻子。眼净如鹙。连母为名。八岁登论 <lb ed="X" n="0887c16"/><lb ed="R091" n="0719a01"/>师座。七日遍通<persName>佛</persName>法。智慧第一。</p><p xml:id="pX22p0887c1613" cb:place="inline">摩诃。云大。目犍 <lb ed="X" n="0887c17"/><lb ed="R091" n="0719a02"/>连。翻<anchor xml:id="nkr_note_add_0887c1701" n="0887c1701"/><anchor xml:id="beg0887c1701" n="0887c1701"/>采<anchor xml:id="end0887c1701"/>菽氏。名拘律陀。树名。此云无节。祷此树神 <lb ed="X" n="0887c18"/><lb ed="R091" n="0719a03"/>得生为名。降龙。制山。止车。烧堂。神通第一。</p><p xml:id="pX22p0887c1817" cb:place="inline">摩诃 <lb ed="X" n="0887c19"/><lb ed="R091" n="0719a04"/>迦葉。翻大龟氏。姓也。族长称大。一云饮光。名荜茇 <lb ed="X" n="0887c20"/><lb ed="R091" n="0719a05"/>罗。亦树名。金<persName>佛</persName>。燃灯。身感金光。头陀第一。</p><p xml:id="pX22p0887c2017" cb:place="inline">迦旃。 <lb ed="X" n="0887c21"/><lb ed="R091" n="0719a06"/>翻剪发。姓也。延。胤也。彼种後胤耳。摩诃。大也。一宗 <lb ed="X" n="0887c22"/><lb ed="R091" n="0719a07"/>之长也。有云大文饰。亦云扇绳。子繫母故。答外三 <lb ed="X" n="0887c23"/><lb ed="R091" n="0719a08"/>世轮迴善恶因果。论议第一。</p><p xml:id="pX22p0887c2312" cb:place="inline">摩诃拘絺罗。此云 <lb ed="X" n="0887c24"/><lb ed="R091" n="0719a09"/>大膝。舍利弗舅。读十八经。誓不剪爪。答问第一。</p> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0888a" n="0888a"/> <lb ed="X" n="0888a01"/><lb ed="R091" n="0719a10"/><p xml:id="pX22p0888a0101">離婆多。翻室宿。祷此星宿生故。鬼为塡臂。悟得我 <lb ed="X" n="0888a02"/><lb ed="R091" n="0719a11"/>空。音義云。此云所供养。无倒乱第一。</p><p xml:id="pX22p0888a0215" cb:place="inline">周利槃陀 <lb ed="X" n="0888a03"/><lb ed="R091" n="0719a12"/>伽。此云继道。使诵扫<g ref="#CB00416">帚</g>。百日成果。调息第一。</p><p xml:id="pX22p0888a0318" cb:place="inline">难 <lb ed="X" n="0888a04"/><lb ed="R091" n="0719a13"/>陀。翻善欢喜。放牛难陀也。尊者住戒。能制五根。勿 <lb ed="X" n="0888a05"/><lb ed="R091" n="0719a14"/>令放逸入于五欲。如牧牛人。执杖视之。不令纵逸 <lb ed="X" n="0888a06"/><lb ed="R091" n="0719a15"/>犯人苗稼。从初慕道为名。摄心第一。</p><p xml:id="pX22p0888a0615" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿难陀</name>。云 <lb ed="X" n="0888a07"/><lb ed="R091" n="0719a16"/>庆喜。世尊成道日生。中外欣庆。亦云无染。随<persName>佛</persName>入 <lb ed="X" n="0888a08"/><lb ed="R091" n="0719a17"/>天龙宫。见诸美女宝物。心无染著故。多闻第一。</p> <lb ed="X" n="0888a09"/><lb ed="R091" n="0719a18"/><p xml:id="pX22p0888a0901">罗睺罗。翻覆障。宿塞鼠穴。经六日夜。今报生苦。处 <lb ed="X" n="0888a10"/><lb ed="R091" n="0719b01"/>胎六年。密行第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1008" cb:place="inline"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。此云牛呞。宿轻沙 <lb ed="X" n="0888a11"/><lb ed="R091" n="0719b02"/>门。今报虚哨。<persName>佛</persName>受马麦。彼食天馔。受天供养第一。</p> <lb ed="X" n="0888a12"/><lb ed="R091" n="0719b03"/><p xml:id="pX22p0888a1201"><name role="" type="person">宾头卢</name>。云不动。名也。颇罗堕云利根。姓也。树提 <lb ed="X" n="0888a13"/><lb ed="R091" n="0719b04"/>长者。栴檀钵置刹竿。神力取者即与。尊者取之。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0888a14"/><lb ed="R091" n="0719b05"/>敕久住。<persName>应供</persName>第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1408" cb:place="inline"><name role="" type="person">迦留陀夷</name>。此云黑光。悉达未 <lb ed="X" n="0888a15"/><lb ed="R091" n="0719b06"/>出家时师也。照破生死昏恼黑夜。破暗第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1518" cb:place="inline">摩 <lb ed="X" n="0888a16"/><lb ed="R091" n="0719b07"/>诃<name role="" type="person">劫宾那</name>。此云黄发。金头仙之苗裔。亦云房宿。父 <lb ed="X" n="0888a17"/><lb ed="R091" n="0719b08"/>母祷此星生。又与化<persName>佛</persName>寄宿陶房。闻法得道。毘沙 <lb ed="X" n="0888a18"/><lb ed="R091" n="0719b09"/>门天。持盖随後。知星宿第一。</p><p xml:id="pX22p0888a1812" cb:place="inline"><name role="" type="person">薄拘罗</name>。翻善容。又 <lb ed="X" n="0888a19"/><lb ed="R091" n="0719b10"/>重姓。由昔持不杀戒。施病僧果。今感五不死报。母 <lb ed="X" n="0888a20"/><lb ed="R091" n="0719b11"/>置熬盘。汤釜。河水。鱼吞。刀割。一无所伤。两姓供膳。 <lb ed="X" n="0888a21"/><lb ed="R091" n="0719b12"/>年百六十。寿命第一。</p><p xml:id="pX22p0888a2109" cb:place="inline">阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。此云无贫。又云 <lb ed="X" n="0888a22"/><lb ed="R091" n="0719b13"/>如意。过去饑世。稷饭施辟支<persName>佛</persName>。九十一劫。受用无 <lb ed="X" n="0888a23"/><lb ed="R091" n="0719b14"/>乏。初出家时。<persName>佛</persName>诃昼寝。七日不眠。失其双目。<persName>佛</persName>教 <lb ed="X" n="0888a24"/><lb ed="R091" n="0719b15"/>修习乐见照明金刚三昧。得天眼通。观界如掌。天 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0888b" n="0888b"/> <lb ed="X" n="0888b01"/><lb ed="R091" n="0719b16"/>眼第一。</p><p xml:id="pX22p0888b0104" cb:place="inline">如下。次例馀也。</p><p xml:id="pX22p0888b0110" cb:place="inline">如是。结前。等者。该馀。学 <lb ed="X" n="0888b02"/><lb ed="R091" n="0719b17"/>在师後曰弟。解从师生曰子。常随不一曰诸。因多 <lb ed="X" n="0888b03"/><lb ed="R091" n="0719b18"/>果勝曰大。</p><p xml:id="pX22p0888b0305" cb:place="inline">△二菩萨众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0888b04"/><lb ed="R091" n="0720a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0888b0401">幷诸菩萨摩诃萨。</p><p xml:id="pX22p0888b0408" cb:place="inline"><name role="" type="person">文殊师利</name>法王子。<name role="" type="person">阿逸多</name>菩萨。乾 <lb ed="X" n="0888b05"/><lb ed="R091" n="0720a02"/>陀诃提菩萨。<name role="" type="person">常精进菩萨</name>。</p><p xml:id="pX22p0888b0511" cb:place="inline">与如是等诸大菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0888b06"/><lb ed="R091" n="0720a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0888b0601">幷下。明类也。菩萨。翻觉有情。上求菩提觉道。下化 <lb ed="X" n="0888b07"/><lb ed="R091" n="0720a04"/>萨埵有情也。摩诃萨。大菩萨也。愿行廣大。智悲幷 <lb ed="X" n="0888b08"/><lb ed="R091" n="0720a05"/>运。真俗融通。权实无碍故。</p><p xml:id="pX22p0888b0811" cb:place="inline">文下。列名也。文殊师 <lb ed="X" n="0888b09"/><lb ed="R091" n="0720a06"/>利。此云妙德。妙吉。或云普首。敬首。诸<persName>佛</persName>之师也。菩 <lb ed="X" n="0888b10"/><lb ed="R091" n="0720a07"/>萨上首。德推文殊。名法王子。大智第一。</p><p xml:id="pX22p0888b1016" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿逸多</name>。 <lb ed="X" n="0888b11"/><lb ed="R091" n="0720a08"/>此云无能勝。名也。弥勒。此云慈氏。姓也。昔遇大慈 <lb ed="X" n="0888b12"/><lb ed="R091" n="0720a09"/><persName>如来</persName>。愿同此号。又于燃灯<persName>佛</persName>所。得成唯心识定。发 <lb ed="X" n="0888b13"/><lb ed="R091" n="0720a10"/>愿于刀兵劫。拥护众生。慈心第一。</p><p xml:id="pX22p0888b1314" cb:place="inline">乾陀诃提。云 <lb ed="X" n="0888b14"/><lb ed="R091" n="0720a11"/>不休息。勇猛护法。行诸梵行历恒沙劫。然後授记。 <lb ed="X" n="0888b15"/><lb ed="R091" n="0720a12"/>智增上者。</p><p xml:id="pX22p0888b1505" cb:place="inline">常精进。宝积云。化一众生。经劫不捨。 <lb ed="X" n="0888b16"/><lb ed="R091" n="0720a13"/>万<persName>佛</persName>名经云。捨手足与人。入火坑求法。悲增上者。</p> <lb ed="X" n="0888b17"/><lb ed="R091" n="0720a14"/><p xml:id="pX22p0888b1701">与下。结例也。数多亿万曰诸。拣馀权小曰大。</p><p xml:id="pX22p0888b1718" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0888b18"/><lb ed="R091" n="0720a15"/>三人天众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0888b19"/><lb ed="R091" n="0720a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0888b1901">及释提桓因等。无量诸天大众俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0888b20"/><lb ed="R091" n="0720a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0888b2001">释提桓因。翻能天主。迦葉<persName>佛</persName>时。发心修塔。三十二 <lb ed="X" n="0888b21"/><lb ed="R091" n="0720a18"/>人佐之。今生<name role="" type="person">三十三天</name>。等者。擧一忉利。以该六欲 <lb ed="X" n="0888b22"/><lb ed="R091" n="0720b01"/>天也。无量。通摄色空。及馀百亿三界天也。大众。总 <lb ed="X" n="0888b23"/><lb ed="R091" n="0720b02"/>收会内八部四众人也。</p><p xml:id="pX22p0888b2310" cb:place="inline">又千二百。常随众。舍利弗。 <lb ed="X" n="0888b24"/><lb ed="R091" n="0720b03"/>当機众。文殊等。影响众。释提等。结缘众。合名众成 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0888c" n="0888c"/> <lb ed="X" n="0888c01"/><lb ed="R091" n="0720b04"/>就也。</p> <lb ed="X" n="0888c02"/><lb ed="R091" n="0720b05"/><p xml:id="pX22p0888c0201">△二正宗分。一经开为四分。是念<persName>佛</persName>法门所宗之 <lb ed="X" n="0888c03"/><lb ed="R091" n="0720b06"/>正義也。四分云何。一详二报令信教分。二示七期 <lb ed="X" n="0888c04"/><lb ed="R091" n="0720b07"/>令修行分。三引六<persName>佛</persName>令契理分。四彰三难令证果 <lb ed="X" n="0888c05"/><lb ed="R091" n="0720b08"/>分。此仿淸凉花严疏科。如是分文释義。俾文字般 <lb ed="X" n="0888c06"/><lb ed="R091" n="0720b09"/>若。起诸观照。达乎实相也。初详二报令信教分又。 <lb ed="X" n="0888c07"/><lb ed="R091" n="0720b10"/>二。先总告。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0888c08"/><lb ed="R091" n="0720b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0888c0801">尔时<persName>佛</persName>告长老舍利弗。</p><p xml:id="pX22p0888c0810" cb:place="inline">从是西方。过十万亿<persName>佛</persName>土。有 <lb ed="X" n="0888c09"/><lb ed="R091" n="0720b12"/>世界名曰极乐。</p><p xml:id="pX22p0888c0907" cb:place="inline">其土有<persName>佛</persName>。号阿弥陀。今现在说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0888c10"/><lb ed="R091" n="0720b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0888c1001">初二句。擧能说听之人。尔时者。当彼净土根機成 <lb ed="X" n="0888c11"/><lb ed="R091" n="0720b14"/>熟时也。<persName>佛</persName>。能说主。舍<anchor xml:id="nkr_note_add_0888c1101" n="0888c1101"/><anchor xml:id="beg0888c1101" n="0888c1101"/>利<anchor xml:id="end0888c1101"/>弗。能闻人。告者。悲愿情深。 <lb ed="X" n="0888c12"/><lb ed="R091" n="0720b15"/>不俟请故。称长老者。智德先人。能信行故。</p><p xml:id="pX22p0888c1217" cb:place="inline">从是 <lb ed="X" n="0888c13"/><lb ed="R091" n="0720b16"/>下。明所说听之法。有二。先依报法。是。指此界东土 <lb ed="X" n="0888c14"/><lb ed="R091" n="0720b17"/>娑婆言。西。指西方彼界乐国言。以定苦乐。所当趋 <lb ed="X" n="0888c15"/><lb ed="R091" n="0720b18"/>避也。过十万亿有者。花严云。一念嗔心起。百万障 <lb ed="X" n="0888c16"/><lb ed="R091" n="0721a01"/>门开。表超十界十使十恶十苦。即见唯心净土。自 <lb ed="X" n="0888c17"/><lb ed="R091" n="0721a02"/>性弥陀矣。世。三世。时也。界。十方。处也。极乐。梵语须 <lb ed="X" n="0888c18"/><lb ed="R091" n="0721a03"/>摩提。亦云淸泰安养。证涅槃四德。真常乐矣。</p><p xml:id="pX22p0888c1818" cb:place="inline">其 <lb ed="X" n="0888c19"/><lb ed="R091" n="0721a04"/>下。次正报法。土通净化。劣勝受用。自性。法界。五种。 <lb ed="X" n="0888c20"/><lb ed="R091" n="0721a05"/><persName>佛</persName>亦如之。故阿弥陀。翻为无量。彼土化法主也。现。 <lb ed="X" n="0888c21"/><lb ed="R091" n="0721a06"/>拣过未二际。法。指念<persName>佛</persName>法门。观经云。汝等心想<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0888c22"/><lb ed="R091" n="0721a07"/>时。是心即是三十二相。八十随形好。是心作<persName>佛</persName>。是 <lb ed="X" n="0888c23"/><lb ed="R091" n="0721a08"/>心是<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName><persName>正遍知</persName>海。从心想生。是故应当一心 <lb ed="X" n="0888c24"/><lb ed="R091" n="0721a09"/>繫念。此实净业之宗归也。果成菩提四智。弥陀现 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0889a" n="0889a"/> <lb ed="X" n="0889a01"/><lb ed="R091" n="0721a10"/>说法矣。</p><p xml:id="pX22p0889a0104" cb:place="inline">△次别说二。初依报。又二。一极乐名称。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889a02"/><lb ed="R091" n="0721a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889a0201">舍利弗。彼土何故名为极乐。</p><p xml:id="pX22p0889a0212" cb:place="inline">其国众生。无有众苦。但 <lb ed="X" n="0889a03"/><lb ed="R091" n="0721a12"/>受诸乐。</p><p xml:id="pX22p0889a0304" cb:place="inline">故名极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889a04"/><lb ed="R091" n="0721a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889a0401">何故。征也。</p><p xml:id="pX22p0889a0405" cb:place="inline">其下。释也。逼恼曰苦。三五曰众。适悦曰 <lb ed="X" n="0889a05"/><lb ed="R091" n="0721a14"/>乐。七八曰诸。彼国莲花化生。一生不退之乐。则无 <lb ed="X" n="0889a06"/><lb ed="R091" n="0721a15"/>分段变易二生死苦。<note place="inline">二乐。二苦</note>離欲淸净。则无受身苦 <lb ed="X" n="0889a07"/><lb ed="R091" n="0721a16"/>苦。依正常然。则无乐谢壞苦。超过三界。则无迁流 <lb ed="X" n="0889a08"/><lb ed="R091" n="0721a17"/>行苦。<note place="inline">三乐。三苦</note>九品托化。则无生居胎狱。寒暑不迁。则 <lb ed="X" n="0889a09"/><lb ed="R091" n="0721a18"/>无老厌躘蹱。身離分段。则无病受疼痛。寿命无量。 <lb ed="X" n="0889a10"/><lb ed="R091" n="0721b01"/>则无死悲分散。观阴本空。则无五阴炽盛。<note place="inline">五乐。五苦</note>无 <lb ed="X" n="0889a11"/><lb ed="R091" n="0721b02"/>眷属累。则无亲爱偏離。善人同会。则无冤憎偏遇。 <lb ed="X" n="0889a12"/><lb ed="R091" n="0721b03"/>所欲自至。则无求愿不得。<note place="inline">加前五。成八乐。八苦</note>楞严十苦者。 <lb ed="X" n="0889a13"/><lb ed="R091" n="0721b04"/>即八苦後四种。加盲聋瘖哑三涂。彼国相好莊严。 <lb ed="X" n="0889a14"/><lb ed="R091" n="0721b05"/>无恶道名。则无十苦。但受十乐也。</p><p xml:id="pX22p0889a1414" cb:place="inline">故名。结也。论云。 <lb ed="X" n="0889a15"/><lb ed="R091" n="0721b06"/>永離身心恼。受乐常无间。</p><p xml:id="pX22p0889a1511" cb:place="inline">△二莊严事相。分四。一 <lb ed="X" n="0889a16"/><lb ed="R091" n="0721b07"/>栏网行树。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889a17"/><lb ed="R091" n="0721b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889a1701">又舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。七褈栏楯。七褈罗网。七褈行树。 <lb ed="X" n="0889a18"/><lb ed="R091" n="0721b09"/>皆是四宝。周迊围绕。是故彼国。名为极乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889a19"/><lb ed="R091" n="0721b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889a1901">先详陈。初重曰又。横曰栏。直曰楯。表七支<note place="inline">身三口四</note>戒 <lb ed="X" n="0889a20"/><lb ed="R091" n="0721b11"/>也。网如梵释天网。表七大乘性。谓心。法。解。净。资。时。 <lb ed="X" n="0889a21"/><lb ed="R091" n="0721b12"/>果也。树错花果。如帝释甁。表七菩提道<note place="inline">如下</note>也。四宝。 <lb ed="X" n="0889a22"/><lb ed="R091" n="0721b13"/>表四如意足<note place="inline">欲。念。进。慧</note>也。此皆弥陀功德莊严者。净名 <lb ed="X" n="0889a23"/><lb ed="R091" n="0721b14"/>云。无漏法林树。觉意净妙花。解脱智为果。花严云。 <lb ed="X" n="0889a24"/><lb ed="R091" n="0721b15"/>菩萨妙法树。生于直心地。信种慈悲根。智慧以为 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0889b" n="0889b"/> <lb ed="X" n="0889b01"/><lb ed="R091" n="0721b16"/>身。方便为枝干。五度为繁密。定葉神通花。一切智 <lb ed="X" n="0889b02"/><lb ed="R091" n="0721b17"/>为果。</p><p xml:id="pX22p0889b0203" cb:place="inline">是故句。总结也。</p><p xml:id="pX22p0889b0209" cb:place="inline">△二池阁莲花二。先别释三。 <lb ed="X" n="0889b03"/><lb ed="R091" n="0721b18"/>一池水。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889b04"/><lb ed="R091" n="0722a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889b0401">又舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。有七宝池。八功德水。充满其中。 <lb ed="X" n="0889b05"/><lb ed="R091" n="0722a02"/>池底纯以金沙佈地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889b06"/><lb ed="R091" n="0722a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889b0601">又。二层也。方为沼。圆为池。八德者。轻软。澄净。淸冷。 <lb ed="X" n="0889b07"/><lb ed="R091" n="0722a04"/>甘美。安和。润泽。除饥。长养也。池表七自性。性。相。因。 <lb ed="X" n="0889b08"/><lb ed="R091" n="0722a05"/>缘。集。成。种也。七宝。表七圣财。<note place="inline">如下</note>八德。表八解脱定 <lb ed="X" n="0889b09"/><lb ed="R091" n="0722a06"/>也。金沙。恒沙性德。地。心地也。维摩云。八解之浴池。 <lb ed="X" n="0889b10"/><lb ed="R091" n="0722a07"/>定水湛然满。佈以七净花。浴此无垢人。</p><p xml:id="pX22p0889b1016" cb:place="inline">△二阶阁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889b11"/><lb ed="R091" n="0722a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889b1101">四边阶道。金银琉璃玻璃合成。</p><p xml:id="pX22p0889b1113" cb:place="inline">上有楼阁。亦以金银 <lb ed="X" n="0889b12"/><lb ed="R091" n="0722a09"/>琉璃玻璃<g ref="#CB00221">砗</g>磲赤珠玛瑙而严饰之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889b13"/><lb ed="R091" n="0722a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889b1301">離地曰阶。坦途曰道。重屋曰楼。岑楼曰阁。四阶。表 <lb ed="X" n="0889b14"/><lb ed="R091" n="0722a11"/>四念处。<note place="inline">身。受。心。法</note>四摄法。<note place="inline">佈施。爱语。利行。同事</note>楼阁。表三三昧。<note place="inline">空无 <lb ed="X" n="0889b15"/><lb ed="R091" n="0722a12"/>相。无作</note>三种禅。<note place="inline">世间禅。出世间禅。上上禅</note>金。戒也。银。信也。琉璃。闻 <lb ed="X" n="0889b16"/><lb ed="R091" n="0722a13"/>也。玻璃。惭也。<g ref="#CB00221">砗</g>磲。进也。赤珠。慧也。玛瑙。捨也。</p><p xml:id="pX22p0889b1618" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0889b17"/><lb ed="R091" n="0722a14"/>莲花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889b18"/><lb ed="R091" n="0722a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889b1801">池中莲花。大如车轮。靑色靑光。黄色黄光。赤色赤光。 <lb ed="X" n="0889b19"/><lb ed="R091" n="0722a16"/>白色白光。微妙香洁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889b20"/><lb ed="R091" n="0722a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889b2001">大如轮者。婆沙云。金轮大十五里。大本云。或一由 <lb ed="X" n="0889b21"/><lb ed="R091" n="0722a18"/>旬。乃至百千由旬。梵语优钵罗。此云靑莲花。拘勿 <lb ed="X" n="0889b22"/><lb ed="R091" n="0722b01"/>头。此云黄莲花。钵特摩。此云红莲花。芬陀利。此云 <lb ed="X" n="0889b23"/><lb ed="R091" n="0722b02"/>白莲花。葉瓣八万细画曰微。花果同时出现曰妙。 <lb ed="X" n="0889b24"/><lb ed="R091" n="0722b03"/>鬚台芬馥喷口曰香。根茎入出不染曰洁。</p><p xml:id="pX22p0889b2417" cb:place="inline">莲表菩 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0889c" n="0889c"/> <lb ed="X" n="0889c01"/><lb ed="R091" n="0722b04"/>提心中<persName>佛</persName>之知见。大表三乘中一大<persName>佛</persName>乘。色。境也。 <lb ed="X" n="0889c02"/><lb ed="R091" n="0722b05"/>光。智也。四表教行果理四门。微等四德。开示悟入 <lb ed="X" n="0889c03"/><lb ed="R091" n="0722b06"/>也。</p><p xml:id="pX22p0889c0302" cb:place="inline">△次总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889c04"/><lb ed="R091" n="0722b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889c0401">舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889c05"/><lb ed="R091" n="0722b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0889c0501">化道于人曰功。践实于<anchor xml:id="nkr_note_add_0889c0501" n="0889c0501"/><anchor xml:id="beg0889c0501" n="0889c0501"/>己<anchor xml:id="end0889c0501"/>曰德。因圆曰成。果满曰 <lb ed="X" n="0889c06"/><lb ed="R091" n="0722b09"/>就。充内曰莊。形外曰严。如是。指池阶华阁。总谓弥 <lb ed="X" n="0889c07"/><lb ed="R091" n="0722b10"/>陀因中愿行众功莊就。果上定慧万德严成者也。 <lb ed="X" n="0889c08"/><lb ed="R091" n="0722b11"/>弥陀愿云。我作<persName>佛</persName>时。刹中地上至于虚空。皆有宫 <lb ed="X" n="0889c09"/><lb ed="R091" n="0722b12"/>殿楼阁。池流花树。悉以众宝百千香成。生我刹者。 <lb ed="X" n="0889c10"/><lb ed="R091" n="0722b13"/>皆于七宝水池。莲花化生。又云。法藏摄取二十一 <lb ed="X" n="0889c11"/><lb ed="R091" n="0722b14"/>亿<persName>佛</persName>刹净行修持。如是积功纍德。无量亿劫。方得 <lb ed="X" n="0889c12"/><lb ed="R091" n="0722b15"/>圆成而入<persName>佛</persName>位。花严云。普贤智地行悉成。一切莊 <lb ed="X" n="0889c13"/><lb ed="R091" n="0722b16"/>严从此出。此约修言。</p><p xml:id="pX22p0889c1309" cb:place="inline">若依性说。大行大愿。皆<persName>佛</persName>自 <lb ed="X" n="0889c14"/><lb ed="R091" n="0722b17"/>性无漏功德也。起信论云。<persName>如来</persName>藏中。具足恒河沙 <lb ed="X" n="0889c15"/><lb ed="R091" n="0722b18"/>性功德。维摩云。随其心净。则<persName>佛</persName>土净。</p><p xml:id="pX22p0889c1515" cb:place="inline">又全修在性。 <lb ed="X" n="0889c16"/><lb ed="R091" n="0723a01"/>就如德莊。全性起修。成是功严。性修不二。成就如 <lb ed="X" n="0889c17"/><lb ed="R091" n="0723a02"/>是功德莊严也。花严云。一切宝铃网。解一切法如 <lb ed="X" n="0889c18"/><lb ed="R091" n="0723a03"/>幻心所生。一切宝楼阁。无著善根。无生善根所生。 <lb ed="X" n="0889c19"/><lb ed="R091" n="0723a04"/>又云。华藏海中山河树林。一一皆称真如法界。具 <lb ed="X" n="0889c20"/><lb ed="R091" n="0723a05"/>无边德。颂曰。<name role="" type="person">华藏世界海</name>。法界等无别。莊严极淸 <lb ed="X" n="0889c21"/><lb ed="R091" n="0723a06"/>净。下例此知之。</p><p xml:id="pX22p0889c2107" cb:place="inline">△三天乐雨花二。初别擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0889c22"/><lb ed="R091" n="0723a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0889c2201">又舍利弗。彼<persName>佛</persName>国土。常作天乐。黄金为地。昼夜六时。 <lb ed="X" n="0889c23"/><lb ed="R091" n="0723a08"/>雨天曼荼罗花。</p><p xml:id="pX22p0889c2307" cb:place="inline">其土众生。常以淸旦。各以衣裓。盛众 <lb ed="X" n="0889c24"/><lb ed="R091" n="0723a09"/>妙花。供养他方十万亿<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX22p0889c2411" cb:place="inline">即以食时。还到本国。饭食 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0890a" n="0890a"/> <lb ed="X" n="0890a01"/><lb ed="R091" n="0723a10"/>经行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890a02"/><lb ed="R091" n="0723a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890a0201">義相有五。一天乐。三番曰又。不歇曰常。乐表无生 <lb ed="X" n="0890a03"/><lb ed="R091" n="0723a12"/>法也。</p><p xml:id="pX22p0890a0303" cb:place="inline">二金地。表金刚般若心地。</p><p xml:id="pX22p0890a0313" cb:place="inline">三雨花。法花明四 <lb ed="X" n="0890a04"/><lb ed="R091" n="0723a13"/>种。一曼荼罗。此云适意。亦云白花。二摩诃曼荼罗。 <lb ed="X" n="0890a05"/><lb ed="R091" n="0723a14"/>此云大白花。三曼殊沙。此云柔软。亦云赤花。四摩 <lb ed="X" n="0890a06"/><lb ed="R091" n="0723a15"/>诃曼殊沙。此云大赤花。昼表转烦恼成菩提。夜表 <lb ed="X" n="0890a07"/><lb ed="R091" n="0723a16"/>转生死成涅槃。昼六时。表六根照破六尘。除六烦 <lb ed="X" n="0890a08"/><lb ed="R091" n="0723a17"/>恼。夜六时。表六识不起六想。断六疑垢也。雨。润泽 <lb ed="X" n="0890a09"/><lb ed="R091" n="0723a18"/>也。天。法性也。四花。表住行向地四位因也。</p><p xml:id="pX22p0890a0917" cb:place="inline">四盛供。 <lb ed="X" n="0890a10"/><lb ed="R091" n="0723b01"/>众生。降<persName>佛</persName>以还圣凡人也。淸旦。昼六时之一。襟裾 <lb ed="X" n="0890a11"/><lb ed="R091" n="0723b02"/>曰裓。为盛花之器具。妙花有三。一天花。二陆花。草 <lb ed="X" n="0890a12"/><lb ed="R091" n="0723b03"/>木区别。三水花。淸旦。表本觉。衣裓。表无生法忍。众 <lb ed="X" n="0890a13"/><lb ed="R091" n="0723b04"/>花。表三行。谓上求菩提。中修六度。下化众生也。供 <lb ed="X" n="0890a14"/><lb ed="R091" n="0723b05"/><persName>佛</persName>。以因严果也。他方内兼白<persName>佛</persName>。表不唯自觉。兼觉 <lb ed="X" n="0890a15"/><lb ed="R091" n="0723b06"/>他也。</p><p xml:id="pX22p0890a1503" cb:place="inline">五饭食。食时。早晨也。表始觉中名字觉。晌午。 <lb ed="X" n="0890a16"/><lb ed="R091" n="0723b07"/>相似觉。日昃。随分觉。旰晚。圆觉也。本国。本真自性 <lb ed="X" n="0890a17"/><lb ed="R091" n="0723b08"/>域也。即还。表三意身。六神通也。阿含经。四分律。明 <lb ed="X" n="0890a18"/><lb ed="R091" n="0723b09"/>出世五食。一愿。二念。三禅悦。四法喜。五解脱。论云。 <lb ed="X" n="0890a19"/><lb ed="R091" n="0723b10"/>爱乐<persName>佛</persName>法味。禅三昧为食。维摩云。甘露法之食。解 <lb ed="X" n="0890a20"/><lb ed="R091" n="0723b11"/>脱味为浆。行。表三利行也。又食。表定。自觉境也。行。 <lb ed="X" n="0890a21"/><lb ed="R091" n="0723b12"/>表慧。觉他观也。</p><p xml:id="pX22p0890a2107" cb:place="inline">△二总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890a22"/><lb ed="R091" n="0723b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890a2201">舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890a23"/><lb ed="R091" n="0723b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890a2301">弥陀愿云。人天闻我名者。燃灯散花。菩萨以香花 <lb ed="X" n="0890a24"/><lb ed="R091" n="0723b15"/>等。供诸他方<persName>佛</persName>者。食顷遍至。欲饮食时。宝钵之中。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0890b" n="0890b"/> <lb ed="X" n="0890b01"/><lb ed="R091" n="0723b16"/>百味现前。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0890b0101" n="0890b0101"/><anchor xml:id="beg0890b0101" n="0890b0101"/>已<anchor xml:id="end0890b0101"/>自去。又云。或为比丘轮王。恒往<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0890b02"/><lb ed="R091" n="0723b17"/>所供养。手中常出衣食幡盖。及音乐等。则知乐花 <lb ed="X" n="0890b03"/><lb ed="R091" n="0723b18"/>衣食自然。皆是弥陀愿行力所致也。</p><p xml:id="pX22p0890b0315" cb:place="inline">△四化禽风 <lb ed="X" n="0890b04"/><lb ed="R091" n="0724a01"/>树二。先列明二。一化禽演法三。初正示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890b05"/><lb ed="R091" n="0724a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890b0501">复次舍利弗。彼国常有种种奇妙杂色之鸟。白鹤。孔 <lb ed="X" n="0890b06"/><lb ed="R091" n="0724a03"/><g ref="#CB15179">雀</g>。鹦鹉。舍利。迦陵频伽。共命之鸟。</p><p xml:id="pX22p0890b0614" cb:place="inline">是诸众鸟。昼夜六 <lb ed="X" n="0890b07"/><lb ed="R091" n="0724a04"/>时。出和雅音。其音演畅五根。五力。七菩提分。八圣道 <lb ed="X" n="0890b08"/><lb ed="R091" n="0724a05"/>分。如是等法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890b09"/><lb ed="R091" n="0724a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890b0901">四复曰复。次後曰次。种种鸟者。八万恒沙波罗蜜 <lb ed="X" n="0890b10"/><lb ed="R091" n="0724a07"/>法也。白鹤。戒度。洁白无染。孔<g ref="#CB15179">雀</g>。施度。<g ref="#CB15179">雀</g>屛喜人。鹦 <lb ed="X" n="0890b11"/><lb ed="R091" n="0724a08"/>鹉。忍度。为他蓄养。舍利。鹙鹭也。进度。扶老舂锄。迦 <lb ed="X" n="0890b12"/><lb ed="R091" n="0724a09"/>陵频伽。此云仙音。亦云妙音。禅度。未出壳时。音声 <lb ed="X" n="0890b13"/><lb ed="R091" n="0724a10"/>超众鸟故。梵语耆婆耆婆迦。此云共命。亦云命命。 <lb ed="X" n="0890b14"/><lb ed="R091" n="0724a11"/>又云生生。一身二首。慧度。得智慧命。权实无障碍 <lb ed="X" n="0890b15"/><lb ed="R091" n="0724a12"/>故。</p><p xml:id="pX22p0890b1502" cb:place="inline">昼三时者。显开三因<persName>佛</persName>性。净三业也。夜三时者。 <lb ed="X" n="0890b16"/><lb ed="R091" n="0724a13"/>默住三德秘藏。灭三障也。圆教谓之和。顿教谓之 <lb ed="X" n="0890b17"/><lb ed="R091" n="0724a14"/>雅。敷扬曰演。开豁曰畅。能生圣道曰根。增长成立 <lb ed="X" n="0890b18"/><lb ed="R091" n="0724a15"/>曰力。五者。总一信。进。念。定。慧也。七分。即七觉支。择。 <lb ed="X" n="0890b19"/><lb ed="R091" n="0724a16"/>进。喜。除。捨。定。念也。八圣。即八正道。见。思。语。业。命。进。 <lb ed="X" n="0890b20"/><lb ed="R091" n="0724a17"/>念。定也。等者。指念处。正勤。如意足。三十七品助道。 <lb ed="X" n="0890b21"/><lb ed="R091" n="0724a18"/>及戒。定。慧。正道。乃至谛缘度法。</p><p xml:id="pX22p0890b2113" cb:place="inline">△次显益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890b22"/><lb ed="R091" n="0724b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890b2201">其土众生。闻是音<anchor xml:id="nkr_note_add_0890b2201" n="0890b2201"/><anchor xml:id="beg0890b2201" n="0890b2201"/>已<anchor xml:id="end0890b2201"/>。皆悉念<persName>佛</persName>念法念僧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890b23"/><lb ed="R091" n="0724b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890b2301">音。正助道法。<persName>佛</persName>有三身四智。法有教行理果。僧有 <lb ed="X" n="0890b24"/><lb ed="R091" n="0724b03"/>贤圣果向。念<persName>佛</persName>。断惑证真恩。菩提益也。念法。超生 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0890c" n="0890c"/> <lb ed="X" n="0890c01"/><lb ed="R091" n="0724b04"/>出死恩。涅槃益也。念僧。離苦得乐恩。解脱益也。</p><p xml:id="pX22p0890c0119" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0890c02"/><lb ed="R091" n="0724b05"/>後通妨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890c03"/><lb ed="R091" n="0724b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890c0301">舍利弗。汝勿谓此鸟。实是罪报所生。</p><p xml:id="pX22p0890c0315" cb:place="inline">所以者何。彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0890c04"/><lb ed="R091" n="0724b07"/>国土。无三恶道。舍利弗。其<persName>佛</persName>国土。尙无恶道之名。何 <lb ed="X" n="0890c05"/><lb ed="R091" n="0724b08"/>况有实。</p><p xml:id="pX22p0890c0504" cb:place="inline">是诸众鸟。皆是阿弥陀<persName>佛</persName>。欲令法音宣流。变 <lb ed="X" n="0890c06"/><lb ed="R091" n="0724b09"/>化所作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890c07"/><lb ed="R091" n="0724b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890c0701">先释疑难。疑云。净土何因有畜牲耶。故此通云。汝 <lb ed="X" n="0890c08"/><lb ed="R091" n="0724b11"/>意勿可谓也。罪报生者。愚痴堕畜牲。悭贪堕饿鬼。 <lb ed="X" n="0890c09"/><lb ed="R091" n="0724b12"/>嗔杀堕地狱。又上品十恶五逆。感地狱报。中品恶 <lb ed="X" n="0890c10"/><lb ed="R091" n="0724b13"/>逆。感饿鬼报。下品恶逆。感畜牲报。法藏偈云。地狱 <lb ed="X" n="0890c11"/><lb ed="R091" n="0724b14"/>鬼畜牲。皆生我刹中。一切来生者。修习淸净行。如 <lb ed="X" n="0890c12"/><lb ed="R091" n="0724b15"/><persName>佛</persName>金色身。妙相悉圆满。则知女人生西方者。具丈 <lb ed="X" n="0890c13"/><lb ed="R091" n="0724b16"/>夫相。三涂生极乐者。得<persName>佛</persName>果报。</p><p xml:id="pX22p0890c1313" cb:place="inline">所下。次出所以。有 <lb ed="X" n="0890c14"/><lb ed="R091" n="0724b17"/>二。一恶道实无。法藏愿云。我<persName>佛</persName>刹中。无鬼畜牲。以 <lb ed="X" n="0890c15"/><lb ed="R091" n="0724b18"/>至蜎蠕。又云。刹中人皆不闻恶名。况有其实。故无 <lb ed="X" n="0890c16"/><lb ed="R091" n="0725a01"/>三恶道。及不善名也。</p><p xml:id="pX22p0890c1609" cb:place="inline">是诸下。二<persName>佛</persName>力化作。然有二 <lb ed="X" n="0890c17"/><lb ed="R091" n="0725a02"/>意。一<persName>如来</persName>神力化鸟说法。二因中性相交修。果上 <lb ed="X" n="0890c18"/><lb ed="R091" n="0725a03"/>色心融化。观经云。如意珠王。涌出金色微妙光明。 <lb ed="X" n="0890c19"/><lb ed="R091" n="0725a04"/>化为百宝色鸟。和鸣哀雅。赞<persName>佛</persName>法僧。</p><p xml:id="pX22p0890c1915" cb:place="inline">△二风树演 <lb ed="X" n="0890c20"/><lb ed="R091" n="0725a05"/>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890c21"/><lb ed="R091" n="0725a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0890c2101">舍利弗。彼<persName>佛</persName>国土。微风吹动诸宝行树。及宝罗网。出 <lb ed="X" n="0890c22"/><lb ed="R091" n="0725a07"/>微妙音。譬如百千种乐。同时俱作。</p><p xml:id="pX22p0890c2214" cb:place="inline">闻是音者。自然皆 <lb ed="X" n="0890c23"/><lb ed="R091" n="0725a08"/>生念<persName>佛</persName>念法念僧之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0890c24"/><lb ed="R091" n="0725a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0890c2401">先出法音二。初法也。微者。微凉淸明。醇和熏畅也。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0891a" n="0891a"/> <lb ed="X" n="0891a01"/><lb ed="R091" n="0725a10"/>开有八。一利养。二无衰。三不毁。四美誉。五称扬。六 <lb ed="X" n="0891a02"/><lb ed="R091" n="0725a11"/>无讥。七離苦。八快乐。又魏译八风相者。谓徐微。调 <lb ed="X" n="0891a03"/><lb ed="R091" n="0725a12"/>和。不寒。不暑。温凉。柔软。不迟。不疾也。观经云。八种 <lb ed="X" n="0891a04"/><lb ed="R091" n="0725a13"/>淸风。妙音。不思议教行理果法也。风表空相性宗 <lb ed="X" n="0891a05"/><lb ed="R091" n="0725a14"/>三乘一乘道也。树即七菩提。网即七大性。音即八 <lb ed="X" n="0891a06"/><lb ed="R091" n="0725a15"/>音四辩也。</p><p xml:id="pX22p0891a0605" cb:place="inline">譬下。二喩也。百千。人天音律。表十法界 <lb ed="X" n="0891a07"/><lb ed="R091" n="0725a16"/>中。教義。理事。境智。行位。因果。人法。依正。体用。逆顺。 <lb ed="X" n="0891a08"/><lb ed="R091" n="0725a17"/>感应。十对法也。同作。具十玄门也。</p><p xml:id="pX22p0891a0814" cb:place="inline">闻下。二显闻益 <lb ed="X" n="0891a09"/><lb ed="R091" n="0725a18"/><persName>佛</persName>如医王。法如良药。僧如瞻视。三念心者。始觉心 <lb ed="X" n="0891a10"/><lb ed="R091" n="0725b01"/>开。事法界性得显。念<persName>佛</persName>益也。本觉心开。理法界性 <lb ed="X" n="0891a11"/><lb ed="R091" n="0725b02"/>得显。念法益也。始本合一。圆妙觉心。事理无碍法 <lb ed="X" n="0891a12"/><lb ed="R091" n="0725b03"/>界性显。念僧益也。又云。见此树者。得三法忍。永断 <lb ed="X" n="0891a13"/><lb ed="R091" n="0725b04"/>无明。证法身理。名无生忍。得<persName>佛</persName>益也。闻圣教法。照 <lb ed="X" n="0891a14"/><lb ed="R091" n="0725b05"/>明本性。名音响忍。得法益也。折伏烦恼。随顺真如。 <lb ed="X" n="0891a15"/><lb ed="R091" n="0725b06"/>名柔顺忍。得僧益也。闻见饶益既尔。觉知利乐可 <lb ed="X" n="0891a16"/><lb ed="R091" n="0725b07"/>知。</p><p xml:id="pX22p0891a1602" cb:place="inline">△次结成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891a17"/><lb ed="R091" n="0725b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891a1701">舍利弗。其<persName>佛</persName>国土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891a18"/><lb ed="R091" n="0725b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891a1801">如是。指禽声树音。法藏愿云。我作<persName>佛</persName>时。国中花树。 <lb ed="X" n="0891a19"/><lb ed="R091" n="0725b10"/>无量杂宝。百千种香。而共合成。其香普熏十方世 <lb ed="X" n="0891a20"/><lb ed="R091" n="0725b11"/>界。众生闻者。皆修<persName>佛</persName>行。又云。<persName>佛</persName>道场树。众宝莊严。 <lb ed="X" n="0891a21"/><lb ed="R091" n="0725b12"/>宝网复上。微风徐动。出无量妙法音声。遍诸<persName>佛</persName>刹。 <lb ed="X" n="0891a22"/><lb ed="R091" n="0725b13"/>众生闻者。得深法忍。住不退转。以至成就无上菩 <lb ed="X" n="0891a23"/><lb ed="R091" n="0725b14"/>提。</p><p xml:id="pX22p0891a2302" cb:place="inline">△二正报二。一教主二。先征名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891a24"/><lb ed="R091" n="0725b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891a2401">舍利弗。于汝意云何。彼<persName>佛</persName>何故号阿弥陀。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0891b" n="0891b"/> <lb ed="X" n="0891b01"/><lb ed="R091" n="0725b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891b0101">征有二意。一前略出名。未详義相。二依義既廣。正 <lb ed="X" n="0891b02"/><lb ed="R091" n="0725b17"/>相例然。故问云何。</p><p xml:id="pX22p0891b0208" cb:place="inline">△次显德二。一名含二義二。初 <lb ed="X" n="0891b03"/><lb ed="R091" n="0725b18"/>无量光。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891b04"/><lb ed="R091" n="0726a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891b0401">舍利弗。彼<persName>佛</persName>光明无量。照十方国。无所障碍。是故号 <lb ed="X" n="0891b05"/><lb ed="R091" n="0726a02"/>为阿弥陀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891b06"/><lb ed="R091" n="0726a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891b0601">多光者。慧足也。谓智光。身光。常光。放光。其因有二。 <lb ed="X" n="0891b07"/><lb ed="R091" n="0726a04"/>一万德所成。二本愿所致。又光明。一道真实智也。 <lb ed="X" n="0891b08"/><lb ed="R091" n="0726a05"/>照国。无量方便智也。无障。权实无碍智也。而云十 <lb ed="X" n="0891b09"/><lb ed="R091" n="0726a06"/>方者。三乘七趣也。准花严十智。谓知诸<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>法。众 <lb ed="X" n="0891b10"/><lb ed="R091" n="0726a07"/>生。世法。三世。法界。无量。无边。一切世界充满。住持 <lb ed="X" n="0891b11"/><lb ed="R091" n="0726a08"/>普照智也。</p><p xml:id="pX22p0891b1105" cb:place="inline">△二无量寿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891b12"/><lb ed="R091" n="0726a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891b1201">又舍利弗。彼<persName>佛</persName>寿命。及其人民。无量无边阿僧祇劫。 <lb ed="X" n="0891b13"/><lb ed="R091" n="0726a10"/>故名阿弥陀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891b14"/><lb ed="R091" n="0726a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891b1401">多寿者。定足也。初重曰又。文句似倒。应云彼<persName>佛</persName>及 <lb ed="X" n="0891b15"/><lb ed="R091" n="0726a12"/>其人民寿命。又云民者。<persName>佛</persName>法王故。阿僧祇。翻无数。</p> <lb ed="X" n="0891b16"/><lb ed="R091" n="0726a13"/><p xml:id="pX22p0891b1601"><persName>佛</persName>寿有三。法身。真如理体为命。故无量。报身。智慧 <lb ed="X" n="0891b17"/><lb ed="R091" n="0726a14"/>德相为命。故无边。化身。慈悲应用为命。故无数。又 <lb ed="X" n="0891b18"/><lb ed="R091" n="0726a15"/>应化身。应十地圣人。寿命则无量。大化地前三贤 <lb ed="X" n="0891b19"/><lb ed="R091" n="0726a16"/>以及二乘。寿命则无边。小化人天。寿命则无数。心 <lb ed="X" n="0891b20"/><lb ed="R091" n="0726a17"/>地观云。機缘无尽。应化不断。相续常住。则三<persName>佛</persName>寿。 <lb ed="X" n="0891b21"/><lb ed="R091" n="0726a18"/>皆无边量数也。因亦有二。一本愿力就。二功德力 <lb ed="X" n="0891b22"/><lb ed="R091" n="0726b01"/>成。</p><p xml:id="pX22p0891b2202" cb:place="inline">人民寿者。亦有二因。一<persName>佛</persName>本愿力。二自功德力。 <lb ed="X" n="0891b23"/><lb ed="R091" n="0726b02"/>一持<persName>佛</persName>名。灭八十亿劫生死重罪。故无数。观像灭 <lb ed="X" n="0891b24"/><lb ed="R091" n="0726b03"/>罪无限。故无边。观相好光。灭罪无等。故无量。又因 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0891c" n="0891c"/> <lb ed="X" n="0891c01"/><lb ed="R091" n="0726b04"/>直心上求。故无量。深心中修。故无边。悲心下化。故 <lb ed="X" n="0891c02"/><lb ed="R091" n="0726b05"/>无数。又称性修三心三福。自感无边量数寿也。</p><p xml:id="pX22p0891c0219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0891c03"/><lb ed="R091" n="0726b06"/>二道成十劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891c04"/><lb ed="R091" n="0726b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891c0401">舍利弗。阿弥陀<persName>佛</persName>。成<persName>佛</persName>以来。于今十劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891c05"/><lb ed="R091" n="0726b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891c0501">疑曰。寿既无量。成<persName>佛</persName>至今。经幾劫耶。故此释云。过 <lb ed="X" n="0891c06"/><lb ed="R091" n="0726b09"/>始十劫。今後住世。还有无量无数劫也。梵语劫波。 <lb ed="X" n="0891c07"/><lb ed="R091" n="0726b10"/>此云时分。大劫中之大劫也。花严万<persName>佛</persName>名经。皆云 <lb ed="X" n="0891c08"/><lb ed="R091" n="0726b11"/><name role="" type="person">娑婆世界</name>一劫。为<name role="" type="person">极乐世界</name>一昼夜。则彼十劫。超 <lb ed="X" n="0891c09"/><lb ed="R091" n="0726b12"/>此无数劫矣。而云十者。<g ref="#CB15072">拔</g>十法界惑业苦也。</p><p xml:id="pX22p0891c0918" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0891c10"/><lb ed="R091" n="0726b13"/>化伴二。初现在三乘二。先释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891c11"/><lb ed="R091" n="0726b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891c1101">又舍利弗。彼<persName>佛</persName>有无量无边声闻弟子。皆阿罗汉。非 <lb ed="X" n="0891c12"/><lb ed="R091" n="0726b15"/>是算数之所能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891c13"/><lb ed="R091" n="0726b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891c1301">又。二层也。声闻。闻四谛声。得证果者。弟子。兼通支 <lb ed="X" n="0891c14"/><lb ed="R091" n="0726b17"/><persName>佛</persName>。以及初心有学。罗汉。别指四果无学。二乘众也。 <lb ed="X" n="0891c15"/><lb ed="R091" n="0726b18"/>菩萨。大乘权实教中。三贤十地众也。皆无边量。非 <lb ed="X" n="0891c16"/><lb ed="R091" n="0727a01"/>算数者。<persName>佛</persName>昔历劫尘方。修谛缘度。廣化无尽故。</p><p xml:id="pX22p0891c1619" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0891c17"/><lb ed="R091" n="0727a02"/>次结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891c18"/><lb ed="R091" n="0727a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0891c1801">舍利弗。彼<persName>佛</persName>国土。成就如是功德莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0891c19"/><lb ed="R091" n="0727a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0891c1901">论云二乘种不生者。一约因地。相宗谓二乘。不信 <lb ed="X" n="0891c20"/><lb ed="R091" n="0727a05"/>有他方<persName>佛</persName>色。二據直进。三明实行。经云声闻无量 <lb ed="X" n="0891c21"/><lb ed="R091" n="0727a06"/>者。一约果位。观经中品上生云。闻四谛。得罗汉。中 <lb ed="X" n="0891c22"/><lb ed="R091" n="0727a07"/>生云。七日得初果。半劫成四果。下生云。一小劫。成 <lb ed="X" n="0891c23"/><lb ed="R091" n="0727a08"/>罗汉。二據迴心。三明权化。海东引偈云。七种净华 <lb ed="X" n="0891c24"/><lb ed="R091" n="0727a09"/>众正觉华化生。是也。</p><p xml:id="pX22p0891c2409" cb:place="inline">而云功德严者。先约因地言。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0892a" n="0892a"/> <lb ed="X" n="0892a01"/><lb ed="R091" n="0727a10"/>大本云。法藏发愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a0101" n="0892a0101"/><anchor xml:id="beg0892a0101" n="0892a0101"/>已<anchor xml:id="end0892a0101"/>。阿僧祇劫。护身口意。修行六 <lb ed="X" n="0892a02"/><lb ed="R091" n="0727a11"/>度。了空无相无作。以行教化。致无量众生。发菩提 <lb ed="X" n="0892a03"/><lb ed="R091" n="0727a12"/>心。次约果位说。观经云。水注华间。寻树上下。演说 <lb ed="X" n="0892a04"/><lb ed="R091" n="0727a13"/>苦空无常无我。诸波罗蜜。复有赞歎诸<persName>佛</persName>相好者。 <lb ed="X" n="0892a05"/><lb ed="R091" n="0727a14"/>大本云。微澜洄流。波扬妙声。或闻<persName>佛</persName>法僧声。或寂 <lb ed="X" n="0892a06"/><lb ed="R091" n="0727a15"/>静声。空无我声。大慈悲声。波罗蜜声。十力无畏不 <lb ed="X" n="0892a07"/><lb ed="R091" n="0727a16"/>共法声。又云。既皆浴<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a0701" n="0892a0701"/><anchor xml:id="beg0892a0701" n="0892a0701"/>已<anchor xml:id="end0892a0701"/>。有在地思道者。经行者。有 <lb ed="X" n="0892a08"/><lb ed="R091" n="0727a17"/>在空讲经者。坐禅者。未得四果者。因得四果。未得 <lb ed="X" n="0892a09"/><lb ed="R091" n="0727a18"/>不退菩萨地者。因得不退转地。故其人民寿命。三 <lb ed="X" n="0892a10"/><lb ed="R091" n="0727b01"/>乘无量。幷是弥陀功德成也。</p><p xml:id="pX22p0892a1012" cb:place="inline">△二往生贤圣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892a11"/><lb ed="R091" n="0727b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892a1101">又舍利弗。<name role="" type="person">极乐国</name>土。众生生者。皆是阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致。其中 <lb ed="X" n="0892a12"/><lb ed="R091" n="0727b03"/>多有一生補处。</p><p xml:id="pX22p0892a1207" cb:place="inline">其数甚多。非是算数所能知之。但可 <lb ed="X" n="0892a13"/><lb ed="R091" n="0727b04"/>以无量无边阿僧祇说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892a14"/><lb ed="R091" n="0727b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892a1401">先不退。三番曰又。众生。十方愿生者。阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致。此 <lb ed="X" n="0892a15"/><lb ed="R091" n="0727b06"/>云不退转地。弥勒问经说。一大乘菩提道心。自不 <lb ed="X" n="0892a16"/><lb ed="R091" n="0727b07"/>退。二<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a1601" n="0892a1601"/><anchor xml:id="beg0892a1601" n="0892a1601"/>已<anchor xml:id="end0892a1601"/>得功德行位。则不退。三未得贤圣觉果。亦 <lb ed="X" n="0892a17"/><lb ed="R091" n="0727b08"/>不退。此该因果以说。贤首起信论<g ref="#CB00562">疏</g>明三。一信行。 <lb ed="X" n="0892a18"/><lb ed="R091" n="0727b09"/>处无退缘。名不退。二初住。入正定聚。名不退。三初 <lb ed="X" n="0892a19"/><lb ed="R091" n="0727b10"/>地。证满法身。名不退。此通五位以说。今经幷非前 <lb ed="X" n="0892a20"/><lb ed="R091" n="0727b11"/>二義相。局十地论。初至六地。位不退也。七地。行不 <lb ed="X" n="0892a21"/><lb ed="R091" n="0727b12"/>退也。八之十地。念不退也。所以者何。前诸菩萨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0892a2101" n="0892a2101"/><anchor xml:id="beg0892a2101" n="0892a2101"/>已<anchor xml:id="end0892a2101"/> <lb ed="X" n="0892a22"/><lb ed="R091" n="0727b13"/>摄地前诸位。後一補处。单约等觉一位故也。不退 <lb ed="X" n="0892a23"/><lb ed="R091" n="0727b14"/>因缘有五。一悲愿力持。二<persName>佛</persName>光常照。三树林说法。 <lb ed="X" n="0892a24"/><lb ed="R091" n="0727b15"/>四菩萨为友。五寿命永劫。论云。人天不动众。淸净 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0892b" n="0892b"/> <lb ed="X" n="0892b01"/><lb ed="R091" n="0727b16"/>智海生。不动。不退地也。智海。妙觉海也。</p><p xml:id="pX22p0892b0116" cb:place="inline">次補处。一 <lb ed="X" n="0892b02"/><lb ed="R091" n="0727b17"/>生者。等觉菩萨。较<persName>佛</persName>果地。犹有一生隔故。断此一 <lb ed="X" n="0892b03"/><lb ed="R091" n="0727b18"/>分生死。破此一品无明。如望夜月。光极净满。即補 <lb ed="X" n="0892b04"/><lb ed="R091" n="0728a01"/><persName>佛</persName>位。圆妙觉果也。法藏愿云。我作<persName>佛</persName>时。刹中菩萨。 <lb ed="X" n="0892b05"/><lb ed="R091" n="0728a02"/>神通智慧。辩才相好。皆悉如<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX22p0892b0513" cb:place="inline">後显数。大本明此 <lb ed="X" n="0892b06"/><lb ed="R091" n="0728a03"/>界中。七百二十亿菩萨。他方十四<persName>佛</persName>刹。以及无量 <lb ed="X" n="0892b07"/><lb ed="R091" n="0728a04"/><persName>佛</persName>国菩萨往生。由<persName>佛</persName>往昔三心四愿。乃能致此。</p><p xml:id="pX22p0892b0719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0892b08"/><lb ed="R091" n="0728a05"/>二示七期令修行分四。一发愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892b09"/><lb ed="R091" n="0728a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892b0901">舍利弗。众生闻者。应当发愿。愿生彼国。</p><p xml:id="pX22p0892b0916" cb:place="inline">所以者何。得 <lb ed="X" n="0892b10"/><lb ed="R091" n="0728a07"/>与如是诸上善人。俱会一处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892b11"/><lb ed="R091" n="0728a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892b1101">先劝发愿。众生。净土機也。闻慧中。含信资。愿资中。 <lb ed="X" n="0892b12"/><lb ed="R091" n="0728a09"/>含思慧。下善德。含修慧。行资也。離此三慧三资。则 <lb ed="X" n="0892b13"/><lb ed="R091" n="0728a10"/>非净土機矣。</p><p xml:id="pX22p0892b1306" cb:place="inline">所下。次出所以。诸人。指上三乘贤圣 <lb ed="X" n="0892b14"/><lb ed="R091" n="0728a11"/>言。益者有四。一常闻法。二行不退。三无魔障。四易 <lb ed="X" n="0892b15"/><lb ed="R091" n="0728a12"/>入道。他土反是。应愿乐国也。</p><p xml:id="pX22p0892b1512" cb:place="inline">△二起行二。先方便 <lb ed="X" n="0892b16"/><lb ed="R091" n="0728a13"/>行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892b17"/><lb ed="R091" n="0728a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892b1701">舍利弗。不可以少善根福德因缘。得生彼国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892b18"/><lb ed="R091" n="0728a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892b1801">善。十善。根。五根。福。前五度。利他行也。德。般若度。自 <lb ed="X" n="0892b19"/><lb ed="R091" n="0728a16"/>利愿也。内自亲生为因。了得是心是<persName>佛</persName>。发菩提心。 <lb ed="X" n="0892b20"/><lb ed="R091" n="0728a17"/>正因性显也。外来助起为缘。了得是心作<persName>佛</persName>。持<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0892b21"/><lb ed="R091" n="0728a18"/>名号。缘因性显也。不可者。劝诫也。少者。积纍也。幷 <lb ed="X" n="0892b22"/><lb ed="R091" n="0728b01"/>明因。</p><p xml:id="pX22p0892b2203" cb:place="inline">得生。果也。</p><p xml:id="pX22p0892b2207" cb:place="inline">△次正修行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892b23"/><lb ed="R091" n="0728b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892b2301">舍利弗。若有善男子。善女人。</p><p xml:id="pX22p0892b2312" cb:place="inline">闻说阿弥陀<persName>佛</persName>。执持名 <lb ed="X" n="0892b24"/><lb ed="R091" n="0728b03"/>号。</p><p xml:id="pX22p0892b2402" cb:place="inline">若一日。若二日。若三日。若四日。若五日。若六日。若 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0892c" n="0892c"/> <lb ed="X" n="0892c01"/><lb ed="R091" n="0728b04"/>七日。</p><p xml:id="pX22p0892c0103" cb:place="inline">一心不乱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892c02"/><lb ed="R091" n="0728b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0892c0201">文四義。先擧人根。男女称善者。涅槃明<persName>佛</persName>性有二。 <lb ed="X" n="0892c03"/><lb ed="R091" n="0728b06"/>一理<persName>佛</persName>性。二行<persName>佛</persName>性。则<persName>佛</persName>性善。本具者。修行善。通 <lb ed="X" n="0892c04"/><lb ed="R091" n="0728b07"/>今昔也。</p><p xml:id="pX22p0892c0404" cb:place="inline">次出法门。惓惓服膺曰执。约身业。念念勿 <lb ed="X" n="0892c05"/><lb ed="R091" n="0728b08"/>失曰持。约口业。又闻。闻慧。执。思慧。持。修慧。法有四。 <lb ed="X" n="0892c06"/><lb ed="R091" n="0728b09"/>一出声明持。二密念默持。三半明半默。微动唇舌 <lb ed="X" n="0892c07"/><lb ed="R091" n="0728b10"/>而念。咒家名金刚持。四非明非默。住<persName>佛</persName>心中。朗朗 <lb ed="X" n="0892c08"/><lb ed="R091" n="0728b11"/>不昧。前三。事持。忆念不断也。後一。理持。观照一如 <lb ed="X" n="0892c09"/><lb ed="R091" n="0728b12"/>也。此于四五念<persName>佛</persName>门中。的指持名一行三昧。</p><p xml:id="pX22p0892c0918" cb:place="inline">三定 <lb ed="X" n="0892c10"/><lb ed="R091" n="0728b13"/>期限。大本。声王。十日。大集。七七。般舟。九十。为钝根。 <lb ed="X" n="0892c11"/><lb ed="R091" n="0728b14"/>太多也。大本。一日。观经。十念。法花。一称。为利根。太 <lb ed="X" n="0892c12"/><lb ed="R091" n="0728b15"/>少也。今经七日。处中道也。表断七使恼以正七识。 <lb ed="X" n="0892c13"/><lb ed="R091" n="0728b16"/><note place="inline">信论。梨耶。业。转。现。智。相续。意识</note>治七支恶以摄七情。超七趣苦以 <lb ed="X" n="0892c14"/><lb ed="R091" n="0728b17"/>灭七难。譬彼初果断七生。地藏七七判定。帝王齐 <lb ed="X" n="0892c15"/><lb ed="R091" n="0728b18"/>七政。易经七日一复。乃至七日胎。七步蛇。法尔然 <lb ed="X" n="0892c16"/><lb ed="R091" n="0729a01"/>也。</p><p xml:id="pX22p0892c1602" cb:place="inline">四成功行。一心。该因行。不乱。彻功果。净念相继。 <lb ed="X" n="0892c17"/><lb ed="R091" n="0729a02"/>事一心也。心境不二。理一心也。专注无妄。事不乱 <lb ed="X" n="0892c18"/><lb ed="R091" n="0729a03"/>也。如□契合。理不乱也。亦可一心。理念<persName>佛</persName>也。是心 <lb ed="X" n="0892c19"/><lb ed="R091" n="0729a04"/>是<persName>佛</persName>故。成一行真如三昧。定也。不乱。事念<persName>佛</persName>也。是 <lb ed="X" n="0892c20"/><lb ed="R091" n="0729a05"/>心作<persName>佛</persName>故。成持名念<persName>佛</persName>法门。慧也。合则定慧均等。 <lb ed="X" n="0892c21"/><lb ed="R091" n="0729a06"/>事理无碍也。</p><p xml:id="pX22p0892c2106" cb:place="inline">若准相宗三支量云。念<persName>佛</persName>是有法。一 <lb ed="X" n="0892c22"/><lb ed="R091" n="0729a07"/>心不乱宗。因云七日专持故。同喩如螟蛉七日咒 <lb ed="X" n="0892c23"/><lb ed="R091" n="0729a08"/>成。</p><p xml:id="pX22p0892c2302" cb:place="inline">△三感果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0892c24"/><lb ed="R091" n="0729a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0892c2401">其人临命终时。阿弥陀<persName>佛</persName>。与诸圣众。现在其前。</p><p xml:id="pX22p0892c2419" cb:place="inline">是人 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0893a" n="0893a"/> <lb ed="X" n="0893a01"/><lb ed="R091" n="0729a10"/>终时。心不顚倒。即得往生。阿弥陀<persName>佛</persName>。<name role="" type="person">极乐国</name>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893a02"/><lb ed="R091" n="0729a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893a0201">先。<persName>佛</persName>来我所。其人。平日持名人也。临终<persName>佛</persName>现者。势 <lb ed="X" n="0893a03"/><lb ed="R091" n="0729a12"/>至云。忆<persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>。现前当来。必定见<persName>佛</persName>。现则梦内定 <lb ed="X" n="0893a04"/><lb ed="R091" n="0729a13"/>中。当则空心台上。花严云。一切诸根。悉皆散壞。唯 <lb ed="X" n="0893a05"/><lb ed="R091" n="0729a14"/>此愿王。引导其前。有因有果也。所以三圣者。一三 <lb ed="X" n="0893a06"/><lb ed="R091" n="0729a15"/>圣悲愿。二行人三心三行三福<note place="inline">如观经</note>所感。</p><p xml:id="pX22p0893a0618" cb:place="inline">次我往 <lb ed="X" n="0893a07"/><lb ed="R091" n="0729a16"/><persName>佛</persName>处。心不倒者。因既持名一心不乱。果得念<persName>佛</persName>一 <lb ed="X" n="0893a08"/><lb ed="R091" n="0729a17"/>行三昧。圭山云。生若妄想散乱。临终那得定心。三 <lb ed="X" n="0893a09"/><lb ed="R091" n="0729a18"/>力配之。此即自<anchor xml:id="nkr_note_add_0893a0901" n="0893a0901"/><anchor xml:id="beg0893a0901" n="0893a0901"/>己<anchor xml:id="end0893a0901"/>念力。本有<persName>佛</persName>性力。圣众。即<persName>佛</persName>摄 <lb ed="X" n="0893a10"/><lb ed="R091" n="0729b01"/>取力。本有如舟。念如帆楫。<persName>佛</persName>如顺水顺风。出生死 <lb ed="X" n="0893a11"/><lb ed="R091" n="0729b02"/>海。到岸必矣。即往生者。人有善愿。<persName>佛</persName>必从之。忆想 <lb ed="X" n="0893a12"/><lb ed="R091" n="0729b03"/>外境念<persName>佛</persName>。则生净化<persName>佛</persName>土。摄境归心念<persName>佛</persName>。则生劣 <lb ed="X" n="0893a13"/><lb ed="R091" n="0729b04"/>报<persName>佛</persName>土。心境互融念<persName>佛</persName>。则生勝报<persName>佛</persName>土。心境双绝 <lb ed="X" n="0893a14"/><lb ed="R091" n="0729b05"/>念<persName>佛</persName>。即生法性<persName>佛</persName>土。圆通无尽念<persName>佛</persName>。即生法界<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0893a15"/><lb ed="R091" n="0729b06"/>土。花严云。以<persName>佛</persName>为境界。专念而不息。此人得见<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0893a16"/><lb ed="R091" n="0729b07"/>其数与心等。则三辈九品。感应不忒者也。</p><p xml:id="pX22p0893a1617" cb:place="inline">△四结 <lb ed="X" n="0893a17"/><lb ed="R091" n="0729b08"/>益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893a18"/><lb ed="R091" n="0729b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893a1801">舍利弗。我见是利。故说此言。若有众生。闻是说者。应 <lb ed="X" n="0893a19"/><lb ed="R091" n="0729b10"/>当发愿。生彼国土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893a20"/><lb ed="R091" n="0729b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893a2001">利者。命终<persName>佛</persName>接得生益也。言者。七日一心持名语 <lb ed="X" n="0893a21"/><lb ed="R091" n="0729b12"/>也。见则亲身所睹。说则亲口所宣。闻愿者。上闻依 <lb ed="X" n="0893a22"/><lb ed="R091" n="0729b13"/>正功德莊严之说令起愿乐。此闻持名<persName>佛</persName>接往生 <lb ed="X" n="0893a23"/><lb ed="R091" n="0729b14"/>之说而劝愿也。闻摄思修。愿该信行。具斯六门。始 <lb ed="X" n="0893a24"/><lb ed="R091" n="0729b15"/>成净业。故再劝发。</p><p xml:id="pX22p0893a2408" cb:place="inline">详明法利。因果各十。因十益者。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0893b" n="0893b"/> <lb ed="X" n="0893b01"/><lb ed="R091" n="0729b16"/>谓一名万德。六时易修。七日得成。一生了办。众罪 <lb ed="X" n="0893b02"/><lb ed="R091" n="0729b17"/>消灭。诸魔远離。增长善根。横截生死。<persName>佛</persName>性开显。愿 <lb ed="X" n="0893b03"/><lb ed="R091" n="0729b18"/>光摄受也。果十益者。谓三圣来迎。九品生去。莲胎 <lb ed="X" n="0893b04"/><lb ed="R091" n="0730a01"/>托化。永得不退。国土净严。圣贤伴侣。树林说法。寿 <lb ed="X" n="0893b05"/><lb ed="R091" n="0730a02"/>命无量。亲蒙<persName>佛</persName>记。神力度生也。</p><p xml:id="pX22p0893b0513" cb:place="inline">△三引六<persName>佛</persName>令契 <lb ed="X" n="0893b06"/><lb ed="R091" n="0730a03"/>理分二。一明<persName>佛</persName>同赞二。先本<persName>佛</persName>赞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893b07"/><lb ed="R091" n="0730a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893b0701">舍利弗。如我今者。赞歎阿弥陀<persName>佛</persName>。不可思议功德之 <lb ed="X" n="0893b08"/><lb ed="R091" n="0730a05"/>利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893b09"/><lb ed="R091" n="0730a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893b0901">我者。拣馀圣贤。今者。拣异过未。赞歎。拣非诫劝。不 <lb ed="X" n="0893b10"/><lb ed="R091" n="0730a07"/>思。拣有边量。功德。拣事相福。利者。拣世间益。</p><p xml:id="pX22p0893b1018" cb:place="inline">称美 <lb ed="X" n="0893b11"/><lb ed="R091" n="0730a08"/>曰赞。感誉曰歎。觉他曰功。自觉曰德。开有十二德 <lb ed="X" n="0893b12"/><lb ed="R091" n="0730a09"/>利。谓依。正。名。身。光。寿。主。伴。愿。行。因。果也。如上经说。</p> <lb ed="X" n="0893b13"/><lb ed="R091" n="0730a10"/><p xml:id="pX22p0893b1301">△次他<persName>佛</persName>赞六。一东方三。先列名显廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893b14"/><lb ed="R091" n="0730a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893b1401">东方亦有阿閦<g ref="#CB16014">鞞</g><persName>佛</persName>。须弥相<persName>佛</persName>。大须弥<persName>佛</persName>。须弥光<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0893b15"/><lb ed="R091" n="0730a12"/>妙音<persName>佛</persName>。如是等。恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893b16"/><lb ed="R091" n="0730a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893b1601">东。动也。东为萌动之首。万物皆生长焉。春。岁。甲乙。 <lb ed="X" n="0893b17"/><lb ed="R091" n="0730a14"/>木。角。仁。元。震之始生者。</p><p xml:id="pX22p0893b1710" cb:place="inline">不唯中央世尊一赞曰亦。 <lb ed="X" n="0893b18"/><lb ed="R091" n="0730a15"/>阿閦<g ref="#CB16014">鞞</g>。此云不动。法身不动故。又冥真体于万化 <lb ed="X" n="0893b19"/><lb ed="R091" n="0730a16"/>域故。如如身<persName>佛</persName>也。须弥。此云妙高。四宝所成曰妙。 <lb ed="X" n="0893b20"/><lb ed="R091" n="0730a17"/>迥出十山曰高。涅槃四德。高超十界。故名曰相。功 <lb ed="X" n="0893b21"/><lb ed="R091" n="0730a18"/>德身<persName>佛</persName>也。相好光<anchor xml:id="nkr_note_add_0893b2101" n="0893b2101"/><anchor xml:id="beg0893b2101" n="0893b2101"/>明<anchor xml:id="end0893b2101"/>。莫不超勝。称之为大。应化身 <lb ed="X" n="0893b22"/><lb ed="R091" n="0730b01"/><persName>佛</persName>也。因转八识。果成四智。立名曰光。智慧身<persName>佛</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0893b23"/><lb ed="R091" n="0730b02"/><p xml:id="pX22p0893b2301">一音说法。随类得解。称为妙音。上四约身。此约口 <lb ed="X" n="0893b24"/><lb ed="R091" n="0730b03"/>业。</p><p xml:id="pX22p0893b2402" cb:place="inline">如是。结指也。等数。例馀也。因证恒沙性德。故感 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0893c" n="0893c"/> <lb ed="X" n="0893c01"/><lb ed="R091" n="0730b04"/>沙数诸<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX22p0893c0105" cb:place="inline">△次现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893c02"/><lb ed="R091" n="0730b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893c0201">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893c03"/><lb ed="R091" n="0730b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893c0301">横该十方曰廣。竖彻三际曰长。遍三千者。楞严。凡 <lb ed="X" n="0893c04"/><lb ed="R091" n="0730b07"/>夫众生舌根。尙具一千二百功德。花严。十行菩萨。 <lb ed="X" n="0893c05"/><lb ed="R091" n="0730b08"/>成就十无尽藏。其说法时。以廣长舌。出妙音声。充 <lb ed="X" n="0893c06"/><lb ed="R091" n="0730b09"/>满十方一切世界。况果位<persName>佛</persName>耶。证小。则覆面门发 <lb ed="X" n="0893c07"/><lb ed="R091" n="0730b10"/>际。证大。则覆大千世界。如法花出廣长舌。上至梵 <lb ed="X" n="0893c08"/><lb ed="R091" n="0730b11"/>世。满百千岁。还摄舌相。表以離世间十种舌。超三 <lb ed="X" n="0893c09"/><lb ed="R091" n="0730b12"/>乘七趣性相因果。宣扬世出世间上上法也。</p><p xml:id="pX22p0893c0918" cb:place="inline">△後 <lb ed="X" n="0893c10"/><lb ed="R091" n="0730b13"/>发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893c11"/><lb ed="R091" n="0730b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0893c1101">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0893c12"/><lb ed="R091" n="0730b15"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0893c13"/><lb ed="R091" n="0730b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0893c1301">诚。即不诳不异。实。即真实如语。众生。东方诸国九 <lb ed="X" n="0893c14"/><lb ed="R091" n="0730b17"/>界听经众也。谛听不疑曰信。称赞。谓世尊内褒外 <lb ed="X" n="0893c15"/><lb ed="R091" n="0730b18"/>扬。功德。谓弥陀功勋德业。护念。谓诸<persName>佛</persName>身护心念。 <lb ed="X" n="0893c16"/><lb ed="R091" n="0731a01"/>一切。有三意。一局指东方。二通兼六方。三廣尽十 <lb ed="X" n="0893c17"/><lb ed="R091" n="0731a02"/>方三世也。问明颂云。十方诸<persName>如来</persName>。同共一法身。一 <lb ed="X" n="0893c18"/><lb ed="R091" n="0731a03"/>心一智慧。力无畏亦然。此心此理既同。故<persName>佛</persName><persName>佛</persName>自 <lb ed="X" n="0893c19"/><lb ed="R091" n="0731a04"/>赞也。经者。作众生经界之路。为世尊经理之本。乃 <lb ed="X" n="0893c20"/><lb ed="R091" n="0731a05"/>弥陀经常之法。是诸<persName>佛</persName>经纶之道。维摩称小不思 <lb ed="X" n="0893c21"/><lb ed="R091" n="0731a06"/>议。净名解脱。止菩萨故。花严称大不思议。遮那解 <lb ed="X" n="0893c22"/><lb ed="R091" n="0731a07"/>脱。妙觉<persName>佛</persName>故。今经亦尔。同<persName>佛</persName>果故。念<persName>佛</persName>众生。见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0893c23"/><lb ed="R091" n="0731a08"/>心故。即凡成<persName>佛</persName>。信该果海。如是圆顿大教。岂可思 <lb ed="X" n="0893c24"/><lb ed="R091" n="0731a09"/>议也耶。</p><p xml:id="pX22p0893c2404" cb:place="inline">△二南方三。一列名显廣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0894a" n="0894a"/> <lb ed="X" n="0894a01"/><lb ed="R091" n="0731a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a0101">舍利弗。南方世界。有日月灯<persName>佛</persName>。名闻光<persName>佛</persName>。大<g ref="#CB08504">焰</g>肩<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0894a02"/><lb ed="R091" n="0731a11"/>须弥灯<persName>佛</persName>。无量精进<persName>佛</persName>。如是等。恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894a03"/><lb ed="R091" n="0731a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a0301">南。明也。南是丽明之所。圣人向明而治天下也。夏。 <lb ed="X" n="0894a04"/><lb ed="R091" n="0731a13"/>荧。丙丁。火。征。礼。亨。離之次住者。</p><p xml:id="pX22p0894a0413" cb:place="inline">日月灯者。日照昼。 <lb ed="X" n="0894a05"/><lb ed="R091" n="0731a14"/>破见思暗。一切智也。月照夜。淸尘沙惑。道种智也。 <lb ed="X" n="0894a06"/><lb ed="R091" n="0731a15"/>灯照日月之所不及。通乎昼夜。破诸无明。一切种 <lb ed="X" n="0894a07"/><lb ed="R091" n="0731a16"/>智也。名闻光者。大智慧光明。遍照法界。故得名称 <lb ed="X" n="0894a08"/><lb ed="R091" n="0731a17"/>远闻。上<persName>佛</persName>自觉智。此<persName>佛</persName>觉他智也。</p><p xml:id="pX22p0894a0814" cb:place="inline">大<g ref="#CB08504">焰</g>肩者。权智 <lb ed="X" n="0894a09"/><lb ed="R091" n="0731a18"/>照事。实智照理。荷担一切<persName>佛</persName>法。两肩发<g ref="#CB08504">焰</g>也。</p><p xml:id="pX22p0894a0918" cb:place="inline">须弥 <lb ed="X" n="0894a10"/><lb ed="R091" n="0731b01"/>灯者。开则四法界智。灯灯无尽。合则一真无障碍 <lb ed="X" n="0894a11"/><lb ed="R091" n="0731b02"/>法界智。一道灯光。辉天鉴地也。</p><p xml:id="pX22p0894a1113" cb:place="inline">无量精进者。三心 <lb ed="X" n="0894a12"/><lb ed="R091" n="0731b03"/>四愿。六度万行。咸常精进不懈息也。</p><p xml:id="pX22p0894a1215" cb:place="inline">如是下。上列 <lb ed="X" n="0894a13"/><lb ed="R091" n="0731b04"/>名。此显廣也。</p><p xml:id="pX22p0894a1306" cb:place="inline">△二现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894a14"/><lb ed="R091" n="0731b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a1401">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894a15"/><lb ed="R091" n="0731b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a1501">△三发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894a16"/><lb ed="R091" n="0731b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a1601">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0894a17"/><lb ed="R091" n="0731b08"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894a18"/><lb ed="R091" n="0731b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a1801"><persName>佛</persName>告众生。有二说。一转引。二同时众生。亦指南方 <lb ed="X" n="0894a19"/><lb ed="R091" n="0731b10"/>本国四众。所护。一切念<persName>佛</persName>人也。馀例前。下准知。</p><p xml:id="pX22p0894a1919" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0894a20"/><lb ed="R091" n="0731b11"/>三西方三。一列名显廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894a21"/><lb ed="R091" n="0731b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894a2101">舍利弗。西方世界。有无量寿<persName>佛</persName>。无量相<persName>佛</persName>。无量幢<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0894a22"/><lb ed="R091" n="0731b13"/>大光<persName>佛</persName>。大明<persName>佛</persName>。宝相<persName>佛</persName>。净光<persName>佛</persName>。如是等。恒河沙数诸 <lb ed="X" n="0894a23"/><lb ed="R091" n="0731b14"/><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894a24"/><lb ed="R091" n="0731b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894a2401">西。迁也。西乃改变之先。万物皆迁落焉。秋。白。庚辛。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0894b" n="0894b"/> <lb ed="X" n="0894b01"/><lb ed="R091" n="0731b16"/>金。商。義。利。兑之渐异者。</p><p xml:id="pX22p0894b0110" cb:place="inline">无量寿。同本<persName>佛</persName>名。如世尊 <lb ed="X" n="0894b02"/><lb ed="R091" n="0731b17"/>师古释迦。观音师古观音。灯明同名有二万。普明 <lb ed="X" n="0894b03"/><lb ed="R091" n="0731b18"/>同名有五百。雲自在灯王。同名有二千亿。详在万 <lb ed="X" n="0894b04"/><lb ed="R091" n="0732a01"/><persName>佛</persName>名经。幢者。建大法幢。降伏魔外也。寿约法身体 <lb ed="X" n="0894b05"/><lb ed="R091" n="0732a02"/>大。相约报身相大。幢约化身用大。</p><p xml:id="pX22p0894b0514" cb:place="inline">大光。放大悲光 <lb ed="X" n="0894b06"/><lb ed="R091" n="0732a03"/>也。说苦尽无畏。大明。大智慧光明也。一切智无畏。 <lb ed="X" n="0894b07"/><lb ed="R091" n="0732a04"/>宝相。因行严成宝光身相也。漏尽无畏。净光。真常 <lb ed="X" n="0894b08"/><lb ed="R091" n="0732a05"/>淸净大愿光也。说障道无畏。</p><p xml:id="pX22p0894b0812" cb:place="inline">△二现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b09"/><lb ed="R091" n="0732a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b0901">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b10"/><lb ed="R091" n="0732a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b1001">△三发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b11"/><lb ed="R091" n="0732a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b1101">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0894b12"/><lb ed="R091" n="0732a09"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b13"/><lb ed="R091" n="0732a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b1301">△四北方三。一列名显廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b14"/><lb ed="R091" n="0732a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b1401">舍利弗。北方世界。有<g ref="#CB08504">焰</g>肩<persName>佛</persName>。最勝音<persName>佛</persName>。难沮<persName>佛</persName>。日生 <lb ed="X" n="0894b15"/><lb ed="R091" n="0732a12"/><persName>佛</persName>。网明<persName>佛</persName>。如是等。恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b16"/><lb ed="R091" n="0732a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b1601">北。伏也。北实收伏之处。愚民背暗而归伏明君也。 <lb ed="X" n="0894b17"/><lb ed="R091" n="0732a14"/>冬。辰。壬癸。水。羽。智。贞。坎之终灭者。</p><p xml:id="pX22p0894b1714" cb:place="inline"><g ref="#CB08504">焰</g>肩者。左慈同 <lb ed="X" n="0894b18"/><lb ed="R091" n="0732a15"/>诸<persName>佛</persName>。右悲合众生也。勝音者。上弘一乘。超出三界 <lb ed="X" n="0894b19"/><lb ed="R091" n="0732a16"/>圣道也。难沮者。下度八难。不为四恶沮溺也。日生 <lb ed="X" n="0894b20"/><lb ed="R091" n="0732a17"/>者。日出三照。破三障黑。令生捨也。网明者。身住<g ref="#CB08504">焰</g> <lb ed="X" n="0894b21"/><lb ed="R091" n="0732a18"/>网。开七趣暗。令生喜也。</p><p xml:id="pX22p0894b2110" cb:place="inline">△二现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b22"/><lb ed="R091" n="0732b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b2201">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b23"/><lb ed="R091" n="0732b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894b2301">△三发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894b24"/><lb ed="R091" n="0732b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894b2401">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0894c" n="0894c"/> <lb ed="X" n="0894c01"/><lb ed="R091" n="0732b04"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c02"/><lb ed="R091" n="0732b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c0201">△五下方三。初列名显廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c03"/><lb ed="R091" n="0732b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c0301">舍利弗。下方世界。有狮子<persName>佛</persName>。名闻<persName>佛</persName>。名光<persName>佛</persName>。达摩<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0894c04"/><lb ed="R091" n="0732b07"/>法幢<persName>佛</persName>。持法<persName>佛</persName>。如是等。恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c05"/><lb ed="R091" n="0732b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c0501">下。降而卑也。下为低隐之地。万物皆当谦让而知 <lb ed="X" n="0894c06"/><lb ed="R091" n="0732b09"/>止焉。届乎秋冬。巳。土。镇宫。乾。信。中之下底。乾艮之 <lb ed="X" n="0894c07"/><lb ed="R091" n="0732b10"/>退後者。</p><p xml:id="pX22p0894c0704" cb:place="inline">狮子者。降伏四魔。離五怖故。</p><p xml:id="pX22p0894c0715" cb:place="inline">名闻者。名称 <lb ed="X" n="0894c08"/><lb ed="R091" n="0732b11"/>远闻十方诸<persName>佛</persName>也。名光者。名德光扬九界众生也。</p> <lb ed="X" n="0894c09"/><lb ed="R091" n="0732b12"/><p xml:id="pX22p0894c0901">达摩。此云法。轨持義。兼二利也。法幢者。轨生物解 <lb ed="X" n="0894c10"/><lb ed="R091" n="0732b13"/>義。利他也。持法者。持自法性義。自利也。达即中道 <lb ed="X" n="0894c11"/><lb ed="R091" n="0732b14"/>谛。无障碍法界。幢即俗谛。有为事法界。持即真谛。 <lb ed="X" n="0894c12"/><lb ed="R091" n="0732b15"/>无为理法界。</p><p xml:id="pX22p0894c1206" cb:place="inline">△二现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c13"/><lb ed="R091" n="0732b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c1301">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c14"/><lb ed="R091" n="0732b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c1401">△三发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c15"/><lb ed="R091" n="0732b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c1501">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0894c16"/><lb ed="R091" n="0733a01"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c17"/><lb ed="R091" n="0733a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c1701">△六上方三。一列名显廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c18"/><lb ed="R091" n="0733a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0894c1801">舍利弗。上方世界。有梵音<persName>佛</persName>。宿王<persName>佛</persName>。香上<persName>佛</persName>。香光<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0894c19"/><lb ed="R091" n="0733a04"/>大焰肩<persName>佛</persName>。杂色宝花严身<persName>佛</persName>。娑罗树王<persName>佛</persName>。宝华德<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0894c20"/><lb ed="R091" n="0733a05"/>见一切義<persName>佛</persName>。如<name role="" type="person">须弥山</name><persName>佛</persName>。如是等。恒河沙数诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0894c21"/><lb ed="R091" n="0733a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0894c2101">上。升而尊也。上是高显之天。万物皆当崇重而行 <lb ed="X" n="0894c22"/><lb ed="R091" n="0733a07"/>道焉。间乎春夏。戊。土。镇宫。乾。信。中之上顶。巽坤之 <lb ed="X" n="0894c23"/><lb ed="R091" n="0733a08"/>进前者。</p><p xml:id="pX22p0894c2304" cb:place="inline">梵音者。声有八转。谓体业具为从属于呼。 <lb ed="X" n="0894c24"/><lb ed="R091" n="0733a09"/>各具八德。谓调和。柔软。谛了。易解。无错。无雌。廣大。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0895a" n="0895a"/> <lb ed="X" n="0895a01"/><lb ed="R091" n="0733a10"/>深远。共成六十四种。梵音深妙。令人乐闻也。宿王 <lb ed="X" n="0895a02"/><lb ed="R091" n="0733a11"/>者。月为星宿中王。北辰为众星拱。<persName>佛</persName>在同异类中。 <lb ed="X" n="0895a03"/><lb ed="R091" n="0733a12"/>功德莫不尊勝故。</p><p xml:id="pX22p0895a0308" cb:place="inline">香上。定香。福足也。香光。慧香。智 <lb ed="X" n="0895a04"/><lb ed="R091" n="0733a13"/>足也。<g ref="#CB08504">焰</g>肩。先觉後觉也。</p><p xml:id="pX22p0895a0410" cb:place="inline">杂花严身者。万行因华。严 <lb ed="X" n="0895a05"/><lb ed="R091" n="0733a14"/><persName>佛</persName>果身也。即方便菩提娑罗。此云坚固。亦云最勝。 <lb ed="X" n="0895a06"/><lb ed="R091" n="0733a15"/>涅槃三德。独为尊故。即真性菩提。宝华德者。无量 <lb ed="X" n="0895a07"/><lb ed="R091" n="0733a16"/>知见智慧德相。如珍宝花。即实智菩提。</p><p xml:id="pX22p0895a0716" cb:place="inline">见一切義 <lb ed="X" n="0895a08"/><lb ed="R091" n="0733a17"/>者。一切法中实相之義。无不知见究竟也。即证勝 <lb ed="X" n="0895a09"/><lb ed="R091" n="0733a18"/>義谛。智德。与众生同得菩提也。如<name role="" type="person">须弥山</name>者。<persName>佛</persName>身 <lb ed="X" n="0895a10"/><lb ed="R091" n="0733b01"/>长大。高出十界。如须弥之山王也。即了世俗谛。断 <lb ed="X" n="0895a11"/><lb ed="R091" n="0733b02"/>德。与众生同断无明也。</p><p xml:id="pX22p0895a1110" cb:place="inline">△二现相表真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895a12"/><lb ed="R091" n="0733b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a1201">各于其国。出廣长舌相。遍覆三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895a13"/><lb ed="R091" n="0733b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895a1301">△三发言劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895a14"/><lb ed="R091" n="0733b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a1401">说诚实言。汝等众生。当信是称赞不可思议功德。一 <lb ed="X" n="0895a15"/><lb ed="R091" n="0733b06"/>切诸<persName>佛</persName>所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895a16"/><lb ed="R091" n="0733b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895a1601">所以六方交赞者。法藏愿云。我作<persName>佛</persName>时。名闻十方 <lb ed="X" n="0895a17"/><lb ed="R091" n="0733b08"/>无数界<persName>佛</persName>。各于众中。称我功德及国土等。</p><p xml:id="pX22p0895a1717" cb:place="inline">△二释 <lb ed="X" n="0895a18"/><lb ed="R091" n="0733b09"/>经显益二。一征名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895a19"/><lb ed="R091" n="0733b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a1901">舍利弗。于汝意云何。何故名为一切诸<persName>佛</persName>。所护念经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895a20"/><lb ed="R091" n="0733b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895a2001">不问不思议者。本<persName>佛</persName>赞中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895a2001" n="0895a2001"/><anchor xml:id="beg0895a2001" n="0895a2001"/>已<anchor xml:id="end0895a2001"/>释通故。单指弥陀依 <lb ed="X" n="0895a21"/><lb ed="R091" n="0733b12"/>正功德利故。</p><p xml:id="pX22p0895a2106" cb:place="inline">独问<persName>佛</persName>护念者。前不说故。通明诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0895a22"/><lb ed="R091" n="0733b13"/>功德。及众生法益故。</p><p xml:id="pX22p0895a2209" cb:place="inline">△二释益二。先三慧益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895a23"/><lb ed="R091" n="0733b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895a2301">舍利弗。若有善男子。善女人。闻是经受持者。及闻诸 <lb ed="X" n="0895a24"/><lb ed="R091" n="0733b15"/><persName>佛</persName>名者。</p><p xml:id="pX22p0895a2404" cb:place="inline">是诸善男子。善女人。皆为一切诸<persName>佛</persName>之所护 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0895b" n="0895b"/> <lb ed="X" n="0895b01"/><lb ed="R091" n="0733b16"/>念。皆得不退转于阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895b02"/><lb ed="R091" n="0733b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895b0201">先牒能闻经名。善男女。前後较之。前<persName>佛</persName>性善。属昔。 <lb ed="X" n="0895b03"/><lb ed="R091" n="0733b18"/>理。正。因。是一<persName>佛</persName>。名。浅少。善。根。乃初心者。此兼今。行。 <lb ed="X" n="0895b04"/><lb ed="R091" n="0734a01"/>了。缘。幷六<persName>佛</persName>。经。深多。福。德。乃後心者。经诠依正愿 <lb ed="X" n="0895b05"/><lb ed="R091" n="0734a02"/>行。名谓六方<persName>佛</persName>号。闻即闻慧。受即思慧。持即修慧。</p> <lb ed="X" n="0895b06"/><lb ed="R091" n="0734a03"/><p xml:id="pX22p0895b0601">是诸下。次显所获法益。护念者。起信论六缘。一差 <lb ed="X" n="0895b07"/><lb ed="R091" n="0734a04"/>别缘。护也。二平等缘。念也。前缘又二。一近缘。念也。 <lb ed="X" n="0895b08"/><lb ed="R091" n="0734a05"/>速度脱故。二远缘。护也。久後度故。近远缘复有二。 <lb ed="X" n="0895b09"/><lb ed="R091" n="0734a06"/>一增长行缘。护也。二受以道缘。念也。阿耨多罗三 <lb ed="X" n="0895b10"/><lb ed="R091" n="0734a07"/>藐三菩提者。此云无上正<persName>等正觉</persName>。究竟<persName>佛</persName>果也。菩 <lb ed="X" n="0895b11"/><lb ed="R091" n="0734a08"/>提。翻三涂不觉。人天乘也。三。翻三界凡夫不正。声 <lb ed="X" n="0895b12"/><lb ed="R091" n="0734a09"/>闻辟支二乘圣也。连前从有入空。观真谛。破见思。 <lb ed="X" n="0895b13"/><lb ed="R091" n="0734a10"/>一切智也。藐。翻小乘自利不等。大乘始分教人。三 <lb ed="X" n="0895b14"/><lb ed="R091" n="0734a11"/>翻权教三乘度他未妙。大乘终实教人。合二从空 <lb ed="X" n="0895b15"/><lb ed="R091" n="0734a12"/>出假。观俗谛。破尘沙。道种智也。耨多罗。翻渐教性 <lb ed="X" n="0895b16"/><lb ed="R091" n="0734a13"/>未至上。一乘顿教人也。阿。翻偏教法界心性未极 <lb ed="X" n="0895b17"/><lb ed="R091" n="0734a14"/>无上。一乘圆教<persName>佛</persName>也。兼上空有圆融。观中道第一 <lb ed="X" n="0895b18"/><lb ed="R091" n="0734a15"/>義谛。破无明。一切种智也。不退转者。法藏愿云。闻 <lb ed="X" n="0895b19"/><lb ed="R091" n="0734a16"/>我名<anchor xml:id="nkr_note_add_0895b1901" n="0895b1901"/><anchor xml:id="beg0895b1901" n="0895b1901"/>已<anchor xml:id="end0895b1901"/>。菩提有退转者。不取正觉。况闻诸<persName>佛</persName>名。受 <lb ed="X" n="0895b20"/><lb ed="R091" n="0734a17"/>持是经乎。望前阿<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB02494">跋</g>致。前属<anchor xml:id="nkr_note_add_0895b2001" n="0895b2001"/><anchor xml:id="beg0895b2001" n="0895b2001"/>已<anchor xml:id="end0895b2001"/>生去後。此属现 <lb ed="X" n="0895b21"/><lb ed="R091" n="0734a18"/>在未生。</p><p xml:id="pX22p0895b2104" cb:place="inline">又通明经名。各有三慧。六因益也。各有显 <lb ed="X" n="0895b22"/><lb ed="R091" n="0734b01"/>护。密念。不退。正觉。八果益也。</p><p xml:id="pX22p0895b2212" cb:place="inline">△次三资益二。初显 <lb ed="X" n="0895b23"/><lb ed="R091" n="0734b02"/>益三一。信受益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895b24"/><lb ed="R091" n="0734b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895b2401">是故舍利弗。汝等皆当信受我语。及诸<persName>佛</persName>所说。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0895c" n="0895c"/> <lb ed="X" n="0895c01"/><lb ed="R091" n="0734b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895c0101">是故者。结前。蹑上闻经闻名。各得护念正觉益也。 <lb ed="X" n="0895c02"/><lb ed="R091" n="0734b05"/>皆当者。起後。无疑曰信。领纳曰受。决宜曰当。又摄 <lb ed="X" n="0895c03"/><lb ed="R091" n="0734b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0895c0301" n="0895c0301"/><anchor xml:id="beg0895c0301" n="0895c0301"/>已<anchor xml:id="end0895c0301"/>今意。我语。指我<persName>佛</persName>所说一弥陀经。诸<persName>佛</persName>。指六<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0895c04"/><lb ed="R091" n="0734b07"/>赞劝护念得果。信例闻愿。益可知矣。获益深厚。再 <lb ed="X" n="0895c05"/><lb ed="R091" n="0734b08"/>三为劝。</p><p xml:id="pX22p0895c0504" cb:place="inline">△二愿乐益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895c06"/><lb ed="R091" n="0734b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895c0601">舍利弗。若有人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c0601" n="0895c0601"/><anchor xml:id="beg0895c0601" n="0895c0601"/>已<anchor xml:id="end0895c0601"/>发愿。今发愿。当发愿。欲生阿弥陀 <lb ed="X" n="0895c07"/><lb ed="R091" n="0734b10"/><persName>佛</persName>国者。</p><p xml:id="pX22p0895c0704" cb:place="inline">是诸人等。皆得不退转于阿耨多罗三藐三 <lb ed="X" n="0895c08"/><lb ed="R091" n="0734b11"/>菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895c09"/><lb ed="R091" n="0734b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895c0901">先。愿生。期望希求曰愿。好乐渴慕曰欲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c0901" n="0895c0901"/><anchor xml:id="beg0895c0901" n="0895c0901"/>已<anchor xml:id="end0895c0901"/>今当者。 <lb ed="X" n="0895c10"/><lb ed="R091" n="0734b13"/>过现未三际时也。表三发心。开三因。成三觉<persName>佛</persName>。又 <lb ed="X" n="0895c11"/><lb ed="R091" n="0734b14"/>信行愿。应时时发。不可须臾離也。</p><p xml:id="pX22p0895c1114" cb:place="inline">是诸下。次得果 <lb ed="X" n="0895c12"/><lb ed="R091" n="0734b15"/>不退菩提。对上拣之。上乃教道。初之七地。此则证 <lb ed="X" n="0895c13"/><lb ed="R091" n="0734b16"/>道。八之十地也。</p><p xml:id="pX22p0895c1307" cb:place="inline">△三行成益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895c14"/><lb ed="R091" n="0734b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895c1401">于彼国土。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c1401" n="0895c1401"/><anchor xml:id="beg0895c1401" n="0895c1401"/>已<anchor xml:id="end0895c1401"/>生。若今生。若当生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895c15"/><lb ed="R091" n="0734b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0895c1501">愿後行满。无一不生者。果彻因该。云<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c1501" n="0895c1501"/><anchor xml:id="beg0895c1501" n="0895c1501"/>已<anchor xml:id="end0895c1501"/>今当。表断 <lb ed="X" n="0895c16"/><lb ed="R091" n="0735a01"/>三障道。而生三<persName>佛</persName>土。法报化。苦惑业。如次配知。以 <lb ed="X" n="0895c17"/><lb ed="R091" n="0735a02"/>事证释。<anchor xml:id="nkr_note_add_0895c1701" n="0895c1701"/><anchor xml:id="beg0895c1701" n="0895c1701"/>已<anchor xml:id="end0895c1701"/>愿生。如迦葉<persName>佛</persName>。普贤文殊。德雲比丘。解 <lb ed="X" n="0895c18"/><lb ed="R091" n="0735a03"/>脱长者。今愿生。如药师<persName>佛</persName>。此界他方十四<persName>佛</persName>刹菩 <lb ed="X" n="0895c19"/><lb ed="R091" n="0735a04"/>萨。舍利阿难比丘。韦提希夫人。当愿生。如弥勒<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0895c20"/><lb ed="R091" n="0735a05"/>龙树<name role="" type="person">马鸣</name>菩萨。北竺祈婆伽比丘。灭後人天。详诸 <lb ed="X" n="0895c21"/><lb ed="R091" n="0735a06"/>经论。</p><p xml:id="pX22p0895c2103" cb:place="inline">统上结之。我语。诸说。各三资粮。六因益。各有 <lb ed="X" n="0895c22"/><lb ed="R091" n="0735a07"/>不退。成觉。见<persName>佛</persName>。往生。八果益也。细思之。</p><p xml:id="pX22p0895c2216" cb:place="inline">△次结劝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0895c23"/><lb ed="R091" n="0735a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0895c2301">是故舍利弗。诸善男子。善女人。若有信者。应当发愿 <lb ed="X" n="0895c24"/><lb ed="R091" n="0735a09"/>生彼国土。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0896a" n="0896a"/> <lb ed="X" n="0896a01"/><lb ed="R091" n="0735a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896a0101">是故二字。结上信<persName>佛</persName>发愿得果生方益也。诸善男 <lb ed="X" n="0896a02"/><lb ed="R091" n="0735a11"/>等。起下劝诫信愿行也。与上少异。上则信<persName>佛</persName>说。愿 <lb ed="X" n="0896a03"/><lb ed="R091" n="0735a12"/>生方。现得菩提。行念<persName>佛</persName>。当得往生。此则信弥陀。当 <lb ed="X" n="0896a04"/><lb ed="R091" n="0735a13"/>见<persName>佛</persName>。愿往生。当生方。行持名。当成<persName>佛</persName>。又上引说言 <lb ed="X" n="0896a05"/><lb ed="R091" n="0735a14"/>教以劝。此属全体亲证为劝。又总前结显之。初闻 <lb ed="X" n="0896a06"/><lb ed="R091" n="0735a15"/>依正功德以劝愿。二闻持名<persName>佛</persName>现以劝愿。三闻经 <lb ed="X" n="0896a07"/><lb ed="R091" n="0735a16"/>名<persName>佛</persName>护不退以劝信。四闻信教成觉得生以劝愿。 <lb ed="X" n="0896a08"/><lb ed="R091" n="0735a17"/>劝劝倍切。愿愿转深。则知信愿行。真因也。生<persName>佛</persName>国。 <lb ed="X" n="0896a09"/><lb ed="R091" n="0735a18"/>实果也。位非三不退。<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a0901" n="0896a0901"/><anchor xml:id="beg0896a0901" n="0896a0901"/>已<anchor xml:id="end0896a0901"/>一生補处矣。望前男女。前 <lb ed="X" n="0896a10"/><lb ed="R091" n="0735b01"/>虽十勝。加今十二因十六果。後後岂不勝前前哉。 <lb ed="X" n="0896a11"/><lb ed="R091" n="0735b02"/>称曰诸善。有何誉焉。</p><p xml:id="pX22p0896a1109" cb:place="inline">△四彰三难令证果分。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0896a12"/><lb ed="R091" n="0735b03"/>三难者。一出廣长舌。二说诚实言。三劝众生信。内 <lb ed="X" n="0896a13"/><lb ed="R091" n="0735b04"/>又三难。一世尊称赞。二弥陀功德。三诸<persName>佛</persName>护念。释 <lb ed="X" n="0896a14"/><lb ed="R091" n="0735b05"/>尊三难者。一行难行事。二得难得果。三说难信法。 <lb ed="X" n="0896a15"/><lb ed="R091" n="0735b06"/>内亦三难。一弥陀勝德。二六<persName>佛</persName>赞护。三称名成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0896a16"/><lb ed="R091" n="0735b07"/>于中三。初<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a1601" n="0896a1601"/><anchor xml:id="beg0896a1601" n="0896a1601"/>己<anchor xml:id="end0896a1601"/>赞诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896a17"/><lb ed="R091" n="0735b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896a1701">舍利弗。如我今者。称赞诸<persName>佛</persName>。不可思议功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896a18"/><lb ed="R091" n="0735b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896a1801">称有三。引证六方劝信。一赞也。显闻诸<persName>佛</persName>不退。二 <lb ed="X" n="0896a19"/><lb ed="R091" n="0735b10"/>赞也。劝众信六<persName>佛</persName>说。三赞也。</p><p xml:id="pX22p0896a1912" cb:place="inline">六<persName>佛</persName>德不思者。总则 <lb ed="X" n="0896a20"/><lb ed="R091" n="0735b11"/>互扬西方净土念<persName>佛</persName>法门。别开有十。谓同声一国。 <lb ed="X" n="0896a21"/><lb ed="R091" n="0735b12"/>同出一舌。同一廣长。同一遍覆。同一实言。同告一 <lb ed="X" n="0896a22"/><lb ed="R091" n="0735b13"/>众。同一劝信。同一共赞。同一名德。同一护念也。</p><p xml:id="pX22p0896a2219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0896a23"/><lb ed="R091" n="0735b14"/>二诸<persName>佛</persName>赞<anchor xml:id="nkr_note_add_0896a2301" n="0896a2301"/><anchor xml:id="beg0896a2301" n="0896a2301"/>己<anchor xml:id="end0896a2301"/>二。先标擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896a24"/><lb ed="R091" n="0735b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896a2401">彼诸<persName>佛</persName>等。亦称赞我。不可思议功德。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0896b" n="0896b"/> <lb ed="X" n="0896b01"/><lb ed="R091" n="0735b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896b0101">诸<persName>佛</persName>。六方<persName>佛</persName>也。等者。四维三世<persName>佛</persName>也。称亦三。告众 <lb ed="X" n="0896b02"/><lb ed="R091" n="0735b17"/>释<persName>佛</persName>说经。一赞也。劝众信闻是经。二赞也。护念是 <lb ed="X" n="0896b03"/><lb ed="R091" n="0735b18"/>持经人。三赞也。</p><p xml:id="pX22p0896b0307" cb:place="inline">我<persName>佛</persName>德不思者。总则赞歎乐土严 <lb ed="X" n="0896b04"/><lb ed="R091" n="0736a01"/>净。持名念<persName>佛</persName>法益。别开亦十。谓行难事。住娑婆。出 <lb ed="X" n="0896b05"/><lb ed="R091" n="0736a02"/>五浊。得菩提。为众生。说经法。教念<persName>佛</persName>。示持名。赞六 <lb ed="X" n="0896b06"/><lb ed="R091" n="0736a03"/>方。劝信闻也。</p><p xml:id="pX22p0896b0606" cb:place="inline">△次详陈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896b07"/><lb ed="R091" n="0736a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896b0701">而作是言。释迦牟尼<persName>佛</persName>。能为甚难稀有之事。</p><p xml:id="pX22p0896b0718" cb:place="inline">能于娑 <lb ed="X" n="0896b08"/><lb ed="R091" n="0736a05"/>婆国土。五浊恶世。劫浊。见浊。烦恼浊。众生浊。命浊中。 <lb ed="X" n="0896b09"/><lb ed="R091" n="0736a06"/>得阿耨多罗。三藐三菩提。</p><p xml:id="pX22p0896b0911" cb:place="inline">为诸众生。说是一切世间 <lb ed="X" n="0896b10"/><lb ed="R091" n="0736a07"/>难信之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896b11"/><lb ed="R091" n="0736a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896b1101">初句能赞。六<persName>佛</persName>作赞言也。</p><p xml:id="pX22p0896b1111" cb:place="inline">释下所赞二。先擧难得 <lb ed="X" n="0896b12"/><lb ed="R091" n="0736a09"/>之人。释迦。此云能仁。大悲利物。姓也。牟尼。此云寂 <lb ed="X" n="0896b13"/><lb ed="R091" n="0736a10"/>默。大智冥理。名也。</p><p xml:id="pX22p0896b1308" cb:place="inline">次赞难能之事。力任曰能。作办 <lb ed="X" n="0896b14"/><lb ed="R091" n="0736a11"/>曰为。自觉曰稀有。觉他曰甚难。功德曰事业。第一 <lb ed="X" n="0896b15"/><lb ed="R091" n="0736a12"/>行事难也。</p><p xml:id="pX22p0896b1505" cb:place="inline">娑婆。此云堪忍。土之苦者。五浊。世之恶 <lb ed="X" n="0896b16"/><lb ed="R091" n="0736a13"/>者。五事秽染。名为五浊。恶业招感。名为恶世。拣彼 <lb ed="X" n="0896b17"/><lb ed="R091" n="0736a14"/>安养乐土。五淸善世也。梵语劫波。此云时分。减至 <lb ed="X" n="0896b18"/><lb ed="R091" n="0736a15"/>二万岁。四浊凑集。名劫浊也。觉明心中。空见不分 <lb ed="X" n="0896b19"/><lb ed="R091" n="0736a16"/>所致。色離四缠。劫浊淸矣。因五利使。诸见炽燃。名 <lb ed="X" n="0896b20"/><lb ed="R091" n="0736a17"/>见浊也。心中根大妄成所致。受空我法。见浊淸矣。 <lb ed="X" n="0896b21"/><lb ed="R091" n="0736a18"/>缘五钝使。障碍尘沙。名烦恼浊。心中性相相织所 <lb ed="X" n="0896b22"/><lb ed="R091" n="0736b01"/>致。想脱尘劳。烦恼浊淸。见慢阴报。恶名秽称。名众 <lb ed="X" n="0896b23"/><lb ed="R091" n="0736b02"/>生浊。心中迁留不住所致。行无生灭。众生浊淸。色 <lb ed="X" n="0896b24"/><lb ed="R091" n="0736b03"/>心连持。催年促寿。名命浊也。心中同异失准所致。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0896c" n="0896c"/> <lb ed="X" n="0896c01"/><lb ed="R091" n="0736b04"/>识亡一六。命浊淸矣。能五浊世。得三菩提。不亦难 <lb ed="X" n="0896c02"/><lb ed="R091" n="0736b05"/>乎。对前二。属因修。分证。此属果位。究竟。自觉斯为 <lb ed="X" n="0896c03"/><lb ed="R091" n="0736b06"/>第二得道难也。</p><p xml:id="pX22p0896c0307" cb:place="inline">众生。三乘七趣也。如孩愚。浊世障 <lb ed="X" n="0896c04"/><lb ed="R091" n="0736b07"/>恼。如<g ref="#CB01926">灰</g>土投水则浑。一切。情器觉三世间也。难信。 <lb ed="X" n="0896c05"/><lb ed="R091" n="0736b08"/>念<persName>佛</persName>法也。如水淸珠。<persName>佛</persName>如鄕老约长。能众生中。说 <lb ed="X" n="0896c06"/><lb ed="R091" n="0736b09"/>难信法。觉他功德。不可思议。第三说法难也。前一 <lb ed="X" n="0896c07"/><lb ed="R091" n="0736b10"/>为总。後二为别。亦略说耳。</p><p xml:id="pX22p0896c0711" cb:place="inline">廣开为六。一行稀有事。 <lb ed="X" n="0896c08"/><lb ed="R091" n="0736b11"/>二随众忍苦。三誓入浊恶。四自立成果。五普为化 <lb ed="X" n="0896c09"/><lb ed="R091" n="0736b12"/>度。六说难信法。</p><p xml:id="pX22p0896c0907" cb:place="inline">△三总结难事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896c10"/><lb ed="R091" n="0736b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896c1001">舍利弗。当知我于五浊恶世。行此难事。</p><p xml:id="pX22p0896c1016" cb:place="inline">得阿耨多罗 <lb ed="X" n="0896c11"/><lb ed="R091" n="0736b14"/>三藐三菩提。</p><p xml:id="pX22p0896c1106" cb:place="inline">为一切世间。说此难信之法。是为甚难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896c12"/><lb ed="R091" n="0736b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0896c1201">此蹑诸<persName>佛</persName>赞语以证实也。</p><p xml:id="pX22p0896c1211" cb:place="inline">然亦少别。上诸<persName>佛</persName>赞。单 <lb ed="X" n="0896c13"/><lb ed="R091" n="0736b16"/>约果位功业。此世尊述。兼通因位愿行。</p><p xml:id="pX22p0896c1316" cb:place="inline">一行难行 <lb ed="X" n="0896c14"/><lb ed="R091" n="0736b17"/>事。因则深心中修度行。果属自觉。</p><p xml:id="pX22p0896c1414" cb:place="inline">二得难得果。因 <lb ed="X" n="0896c15"/><lb ed="R091" n="0736b18"/>则直心上契<persName>佛</persName>理。果属满觉。</p><p xml:id="pX22p0896c1512" cb:place="inline">三说难信法。因则悲 <lb ed="X" n="0896c16"/><lb ed="R091" n="0737a01"/>心下化生機。果属觉他。</p><p xml:id="pX22p0896c1610" cb:place="inline">略则三。廣亦六。一出五浊 <lb ed="X" n="0896c17"/><lb ed="R091" n="0737a02"/>难。二行奇事难。三成妙觉难。四度一切难。五说念 <lb ed="X" n="0896c18"/><lb ed="R091" n="0737a03"/><persName>佛</persName>难。六拣称名难。</p><p xml:id="pX22p0896c1808" cb:place="inline">人信念<persName>佛</persName>法门。固为难矣。而信 <lb ed="X" n="0896c19"/><lb ed="R091" n="0737a04"/>持名一行三昧。得能往生见<persName>佛</persName>成果。诚为难中甚 <lb ed="X" n="0896c20"/><lb ed="R091" n="0737a05"/>难者也。宜依教修证。</p> <lb ed="X" n="0896c21"/><lb ed="R091" n="0737a06"/><p xml:id="pX22p0896c2101">△三流通分。流传弘通此经。普度众生。尽于未来 <lb ed="X" n="0896c22"/><lb ed="R091" n="0737a07"/>际也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0896c23"/><lb ed="R091" n="0737a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0896c2301"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0896c2301" n="0896c2301"/><anchor xml:id="beg0896c2301" n="0896c2301"/>已<anchor xml:id="end0896c2301"/>。舍利弗及诸比丘。一切世间天人阿修 <lb ed="X" n="0896c24"/><lb ed="R091" n="0737a09"/>罗等。</p><p xml:id="pX22p0896c2403" cb:place="inline">闻<persName>佛</persName>所说。欢喜信受。作礼而去。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0897a" n="0897a"/> <lb ed="X" n="0897a01"/><lb ed="R091" n="0737a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897a0101">初句结经圆。</p><p xml:id="pX22p0897a0106" cb:place="inline">舍下。擧听众。舍利弗。指当機。诸比丘。 <lb ed="X" n="0897a02"/><lb ed="R091" n="0737a11"/>摄常随。三乘四众。咸该于内。天人修罗。三善道也。 <lb ed="X" n="0897a03"/><lb ed="R091" n="0737a12"/>等含八部七难。</p><p xml:id="pX22p0897a0307" cb:place="inline">闻下。显奉行。闻闻慧。欢。思慧。受。修 <lb ed="X" n="0897a04"/><lb ed="R091" n="0737a13"/>慧。<persName>佛</persName>则能说人淸净。说则所转法淸净。欢後众得 <lb ed="X" n="0897a05"/><lb ed="R091" n="0737a14"/>果淸净。信即信资粮。受即愿资粮。作即行资粮。三 <lb ed="X" n="0897a06"/><lb ed="R091" n="0737a15"/>资粮备。去生净土决矣。说。教也。喜。理也。信。行也。礼。 <lb ed="X" n="0897a07"/><lb ed="R091" n="0737a16"/>果也。四法门具。必以斯道觉斯民也。</p> <lb ed="X" n="0897a08"/><lb ed="R091" n="0737a17"/> <lb ed="X" n="0897a09"/><lb ed="R091" n="0737a18"/><p xml:id="pX22p0897a0901">△次。释咒语。咒即密经。经即显咒。诵经生慧。持咒 <lb ed="X" n="0897a10"/><lb ed="R091" n="0737b01"/>生福。福慧两足。成<persName>佛</persName>定智身矣。中分四。先咒名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0897a11"/><lb ed="R091" n="0737b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0897a1101">拔一切业障根本得生净土陀罗尼</p></cb:div> <lb ed="X" n="0897a12"/><lb ed="R091" n="0737b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897a1201">此即往生咒之别名。拔。消灭除净也。业障。擧一业 <lb ed="X" n="0897a13"/><lb ed="R091" n="0737b04"/>以摄惑报二也。根本。擧本以摄枝末也。不思议神 <lb ed="X" n="0897a14"/><lb ed="R091" n="0737b05"/>力传云。日夜各持三七遍。灭五逆谤法等罪。此约 <lb ed="X" n="0897a15"/><lb ed="R091" n="0737b06"/>断障门。得生者。谓生极乐。得见弥陀也。约证果门。 <lb ed="X" n="0897a16"/><lb ed="R091" n="0737b07"/>陀罗尼。此云遮持。谓遮恶不起。持善生长也。即拔 <lb ed="X" n="0897a17"/><lb ed="R091" n="0737b08"/>障義。亦云总持。谓总一切法。持无量義也。即得生 <lb ed="X" n="0897a18"/><lb ed="R091" n="0737b09"/>義。彼蒲卢等异质。尙能七日咒成。况今<persName>佛</persName>咒众生 <lb ed="X" n="0897a19"/><lb ed="R091" n="0737b10"/>身中<persName>佛</persName>心。七日岂不成<persName>佛</persName>果乎。</p><p xml:id="pX22p0897a1913" cb:place="inline">△次译人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0897a20"/><lb ed="R091" n="0737b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0897a2001">宋。元嘉。天竺三藏。求那<g ref="#CB02494">跋</g>陀罗译。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0897a21"/><lb ed="R091" n="0737b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897a2101">宋。江南刘宋也。南北朝代名。</p><p xml:id="pX22p0897a2112" cb:place="inline">元嘉。文帝年号。</p><p xml:id="pX22p0897a2118" cb:place="inline">天竺。 <lb ed="X" n="0897a22"/><lb ed="R091" n="0737b13"/>西域国名。三藏者。博通三藏。尤善大乘故。</p><p xml:id="pX22p0897a2217" cb:place="inline">求那<g ref="#CB02494">跋</g> <lb ed="X" n="0897a23"/><lb ed="R091" n="0737b14"/>陀罗。此云功德贤。尊者名也。</p><p xml:id="pX22p0897a2312" cb:place="inline">译者。易也。谓翻梵语 <lb ed="X" n="0897a24"/><lb ed="R091" n="0737b15"/>为华音也。神异讲辩。详馀传集。</p><p xml:id="pX22p0897a2413" cb:place="inline">△三咒语。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0897b" n="0897b"/> <lb ed="X" n="0897b01"/><lb ed="R091" n="0737b16"/><cb:div type="orig"><p cb:type="dharani" xml:id="pX22p0897b0101">南无。阿弥多婆夜<note place="inline">一</note>。哆他伽多夜<note place="inline">二</note>。哆地夜他<note place="inline">三</note>。阿 <lb ed="X" n="0897b02"/><lb ed="R091" n="0737b17"/>弥利都。婆毘<note place="inline">四</note>。阿弥利哆。悉耽婆毘<note place="inline">五</note>。阿弥唎哆。毘 <lb ed="X" n="0897b03"/><lb ed="R091" n="0737b18"/>迦兰帝<note place="inline">六</note>。阿弥唎哆。毘迦兰多<note place="inline">七</note>。伽弥腻<note place="inline">八</note>。伽伽那 <lb ed="X" n="0897b04"/><lb ed="R091" n="0738a01"/><note place="inline">九</note>。枳多迦利<note place="inline">十</note>。娑婆诃<note place="inline">十一</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0897b05"/><lb ed="R091" n="0738a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897b0501">南无。此云皈命。亦云皈依。阿弥多婆夜。此云无量。 <lb ed="X" n="0897b06"/><lb ed="R091" n="0738a03"/>极乐教主名。哆他伽多夜。此云<persName>如来</persName>。乘如实道。来 <lb ed="X" n="0897b07"/><lb ed="R091" n="0738a04"/>度众生也。十号之一。哆地夜他。此云即说咒曰。或 <lb ed="X" n="0897b08"/><lb ed="R091" n="0738a05"/>云所谓。</p><p xml:id="pX22p0897b0804" cb:place="inline">次下皆咒。从古不翻。如<persName>薄伽梵</persName>般若菩提。 <lb ed="X" n="0897b09"/><lb ed="R091" n="0738a06"/>准诸密部。亦可義释。</p><p xml:id="pX22p0897b0909" cb:place="inline">阿弥利都。无量也。婆毘。或钵 <lb ed="X" n="0897b10"/><lb ed="R091" n="0738a07"/>啰<g ref="#CB16014">鞞</g>。光明也。合云无量光。智慧身<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX22p0897b1016" cb:place="inline">阿弥利哆。 <lb ed="X" n="0897b11"/><lb ed="R091" n="0738a08"/>同上无量。悉耽。或悉达。一切義利成也。婆毘。同上 <lb ed="X" n="0897b12"/><lb ed="R091" n="0738a09"/>光明。合云无量義利成就光。功德身<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX22p0897b1217" cb:place="inline">阿弥唎 <lb ed="X" n="0897b13"/><lb ed="R091" n="0738a10"/>哆。同无量。毘迦兰。或毘诃隶。翻无碍行。又毘<persName>佛</persName>略。 <lb ed="X" n="0897b14"/><lb ed="R091" n="0738a11"/>翻普方廣。帝者。羯帝。此云度去。又戌提。云淸净。又 <lb ed="X" n="0897b15"/><lb ed="R091" n="0738a12"/>卢吉低。云世间。合云无量廣大寿。度去淸净世间。 <lb ed="X" n="0897b16"/><lb ed="R091" n="0738a13"/>应化身<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX22p0897b1606" cb:place="inline">阿弥唎哆毘迦兰。同上可知。多者。哆 <lb ed="X" n="0897b17"/><lb ed="R091" n="0738a14"/>他。真如不退动也。又<g ref="#CB00501">驮</g>摩。法性不改转也。合云无 <lb ed="X" n="0897b18"/><lb ed="R091" n="0738a15"/>量廣大寿。真如法性不动不转。如如身<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX22p0897b1818" cb:place="inline">伽弥 <lb ed="X" n="0897b19"/><lb ed="R091" n="0738a16"/>腻。即须摩提。此云极乐。安养。淸泰。妙意也。伽伽那。 <lb ed="X" n="0897b20"/><lb ed="R091" n="0738a17"/>或誐誐曩。此云虚空。西方虚空天也。合云极乐天 <lb ed="X" n="0897b21"/><lb ed="R091" n="0738a18"/>界。上四。<persName>佛</persName>名。正报也。此一。土名。依报也。</p><p xml:id="pX22p0897b2116" cb:place="inline">枳多。具云 <lb ed="X" n="0897b22"/><lb ed="R091" n="0738b01"/>宿婆耻帝。此云谛往。迦隶。或迦逻。此云作者。又伽 <lb ed="X" n="0897b23"/><lb ed="R091" n="0738b02"/>车提。此云愿去。合上我所作愿欲去。行之决定往 <lb ed="X" n="0897b24"/><lb ed="R091" n="0738b03"/>生也。此约信愿行三资粮说。</p><p xml:id="pX22p0897b2412" cb:place="inline">娑婆诃。速疾圆成也。 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0897c" n="0897c"/> <lb ed="X" n="0897c01"/><lb ed="R091" n="0738b04"/>廣究密藏。自知此释。</p><p xml:id="pX22p0897c0109" cb:place="inline">△四法益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0897c02"/><lb ed="R091" n="0738b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0897c0201">若有善男子。善女人。能诵此咒者。</p><p xml:id="pX22p0897c0214" cb:place="inline">阿弥陀<persName>佛</persName>。常住其 <lb ed="X" n="0897c03"/><lb ed="R091" n="0738b06"/>顶。日夜拥护。勿令怨家而得其便。现世常得安稳。临 <lb ed="X" n="0897c04"/><lb ed="R091" n="0738b07"/>命终时。任运往生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0897c05"/><lb ed="R091" n="0738b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0897c0501">若下。劝人持诵。</p><p xml:id="pX22p0897c0507" cb:place="inline">阿下。详明咒益。开五。一<persName>佛</persName>住顶门。 <lb ed="X" n="0897c06"/><lb ed="R091" n="0738b09"/>二六时护身。三怨害远離。四现世安乐。五临终生 <lb ed="X" n="0897c07"/><lb ed="R091" n="0738b10"/>方。</p><p xml:id="pX22p0897c0702" cb:place="inline">传云。诵三十万遍。即见阿弥陀<persName>佛</persName>。是知持名持 <lb ed="X" n="0897c08"/><lb ed="R091" n="0738b11"/>咒。无不见<persName>佛</persName>成<persName>佛</persName>也若不诵念。辜负<persName>佛</persName>恩。多矣。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0897c09"/><lb ed="R091" n="0738b12"/> <lb ed="X" n="0897c10"/><lb ed="R091" n="0738b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><persName>佛</persName>说阿弥陀经略註<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0897c11"/> <lb ed="X" n="0897c12"/> <lb ed="X" n="0897c13"/> <lb ed="X" n="0897c14"/> <lb ed="X" n="0897c15"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 431-B 挍刻略註缘起</cb:mulu><head>No. 431-B <lb ed="X" n="0897c16"/><lb ed="R091" n="0738b15"/> 挍刻略註缘起</head> <lb ed="X" n="0897c17"/> <lb ed="X" n="0897c18"/><lb ed="R091" n="0738b16"/><p xml:id="pX22p0897c1801">命生不辰也。殃及于亲。比及三年。母以疾丧。迨今耿 <lb ed="X" n="0897c19"/><lb ed="R091" n="0738b17"/>耿。食寝不忘。谈起痛心。不觉涕涟也。庚辰春。师于崇 <lb ed="X" n="0897c20"/><lb ed="R091" n="0738b18"/>寿。开演花严行愿。法花普门。最後弥陀。余时首众。同 <lb ed="X" n="0897c21"/><lb ed="R091" n="0739a01"/>门吼三兄。期主旭如兄。同学运微临沧诸师。姑苏来 <lb ed="X" n="0897c22"/><lb ed="R091" n="0739a02"/>同听者。担雲悟尘师等。咸谓言圆意妙。旨远宗深。顿 <lb ed="X" n="0897c23"/><lb ed="R091" n="0739a03"/>令心胸焕发。耳目新奇。然影响一时。虽强勉记忆。百 <lb ed="X" n="0897c24"/><lb ed="R091" n="0739a04"/>分不及一耳。众请余请重註。师以首肯之。始于二月 <pb ed="X" xml:id="X22.0431.0898a" n="0898a"/> <lb ed="X" n="0898a01"/><lb ed="R091" n="0739a05"/>念四。终于三月十五。註成阁笔。嘱余挍刻。余唯欲报 <lb ed="X" n="0898a02"/><lb ed="R091" n="0739a06"/>母恩。昊天罔及。非净土<persName>佛</persName>法。莲沼舟航。不能荐生母 <lb ed="X" n="0898a03"/><lb ed="R091" n="0739a07"/>于乐国也。遂付诸板首印发流通。普度恩有。共证无 <lb ed="X" n="0898a04"/><lb ed="R091" n="0739a08"/>生。一遵释迦报恩之训。一添弥陀接引之愿。此所以 <lb ed="X" n="0898a05"/><lb ed="R091" n="0739a09"/>弘传也。叙述本末如是。</p> <lb ed="X" n="0898a06"/><lb ed="R091" n="0739a10"/><p xml:id="pX22p0898a0601">钱江映壁苾刍严光槃谭</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0885a0501" to="#end0885a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0885a1201" to="#end0885a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0887c1701" to="#end0887c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0888c1101" to="#end0888c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">利</lem><rdg wit="#wit.orig">刹</rdg></app> <app from="#beg0889c0501" to="#end0889c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0890b0101" to="#end0890b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0890b2201" to="#end0890b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0892a0101" to="#end0892a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0892a0701" to="#end0892a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0892a1601" to="#end0892a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0892a2101" to="#end0892a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0893a0901" to="#end0893a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0893b2101" to="#end0893b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">明</lem><rdg wit="#wit.orig">名</rdg></app> <app from="#beg0895a2001" to="#end0895a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895b1901" to="#end0895b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895b2001" to="#end0895b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895c0301" to="#end0895c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895c0601" to="#end0895c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895c0901" to="#end0895c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895c1401" to="#end0895c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895c1501" to="#end0895c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0895c1701" to="#end0895c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0896a0901" to="#end0896a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0896a1601" to="#end0896a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己<note type="cf1">B07n0024_p0792a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0896a2301" to="#end0896a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己<note type="cf1">B07n0024_p0792b01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0896c2301" to="#end0896c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0885a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0885a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0885a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0885a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0887c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0887c1701">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0888c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0888c1101">利【CB】，刹【卍续】</note> <note n="0889c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0889c0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0890b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0890b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0890b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0890b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0892a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0892a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0892a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0892a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0892a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0893a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0893a0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0893b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0893b2101">明【CB】，名【卍续】</note> <note n="0895a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0895c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0895c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0896a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0896a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0896a1601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X22.0896a16.05" target="#nkr_note_add_0896a1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0896a2301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X22.0896a23.05" target="#nkr_note_add_0896a2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0896c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0896c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>